Karel de Grote Hogeschool 1_ Wat is de inhoud? Studenten doorlopen een innovatieproces voor de ontwikkeling van een eigen gekozen businessconcept. Hierbij vinden ze a.d.h.v. onderzoek businessopportuniteiten (problem-fit) waarvoor ze op basis van innovatietools (o.a brainstorm technieken, Experimenten Canvas) een passende oplossing formuleren (problem-solution fit). Hierbij hebben ze een ondernemende houding en maken ze gebruik van zowel desk- als fieldresearch. Contact met potentiële klanten vormt hierbij een essentieel onderdeel. Vervolgens zetten ze de eerste stappen om op zoek te gaan naar een product-marketfit. Dit doe je door meerdere Business Modellen te ontwerpen en de voornaamste hypotheses in kaart te brengen. 2_ Voor wie is het bestemd? 1ste jaar studenten KMO-Management 3_ Hoe wordt het georganiseerd? Een combinatie van 4 theoriesessies; zelfstudie en wekelijkse teamcoachings. We evolueren bij de coachings geleidelijk van begeleide sessies naar momenten waarop studenten zelf aan het roer zitten. 4_ In geval van evaluatie, hoe wordt deze toegepast? 10% Multiple Choice examen in lesweek 3 zodat studenten en docenten dezelfde ’taal’ spreken 30% tussentijds portfolio na 6 weken 30% observatie van het functioneren tijdens het proces gedurende 12 lesweken 30% Individuele verdediging van het portfolio + inzichtvragen rond andere cases tijdens een examengesprek 5_ Wat leert de student eruit? Hoe een innovatieproces er uit ziet. Falen is een optie; itereren is een inherent onderdeel van het vak Het innovatietraject correct doorlopen is belangrijker dan een gevalideerd project naar voor te schuiven tijdens het examengesprek. Problem validation Creativiteitstechnieken Aanpak van solution validation: in kaart brengen van assumpties en deze testen aan de hand van een MVP, experiment canvas,.. Het product/dienst is niet het product maar het business model 6_ Waarom zou dit een Best Practice zijn? Studenten worden van bij start geïntroduceerd in de Lean startup methodologie. De Get out of the buiding mentaliteit is in dit vak cruciaal. Contacten met klanten, stakeholders,… is een must. 7_ Hoe bevordert het ondernemerschap en ondernemerszin bij studenten? Het vak omvat het zien en vinden van opportuniteiten, deze kansen ook grijpen en op basis van het uitvoeren van nodige testen bij klanten kunnen de geformuleerde hypotheses weggewerkt worden. Hierbij hebben studenten een kritische houding nodig om los te komen van hun ‘confirmation bias’. 8_ Mocht u nog iets willen veranderen/verbeteren hieraan, wat dat? Meer tijd en middelen om de studenten onder te dompelen en te begeleiden. Nu wordt het traject in groep begeleid, maar een individuele begeleiding zou beter zijn. Een externe jury voor de portfolio Nog meer focus op de ontwikkeling van ideeën / het creatieve luik. We merken dat dit voor veel studenten een struikelblok is. 9_ Extra info Het is fijn om een aantal teams hun concept verder te zien door ontwikkelen in het vervolgvak Business traject (eveneens KMO1). Handige links: Interesse in deze Best Practice? Neem contact op met Marte Lambin of Peter Mistiaen ECTS-fiche Artikel door Annemie Soetewey TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen

Karel de Grote Hogeschool 1_ Wat is de inhoud? TARTAAR agency is een creatief communicatiebureau gerund door studenten, ondersteund door coaches. Tartaar staat voor conceptueel uitdenken en uitwerken van on- en offlineprojecten met focus op het online gebeuren. Met veel goesting en een heuse portie creativiteit gaat Tartaar agency aan de slag voor interne en externe klanten op vlak van (re)branding, een (digitale) communicatiestrategie opzetten, optimaliseren of visualiseren, content creation, website creation, social media. 2_ Voor wie is het bestemd? Studenten Organisatie & Management die gedreven zijn door creativiteit met een passie voor communicatie en sterk zijn in webdesign, copywriting, content creation, storytelling of digitale communicatie. 3_ Hoe wordt het georganiseerd? Tartaar agency bestaat uit een groep van 12-tal studenten en een 8-tal coaches. Per semester is er een groep studenten (6) die Tartaar verlaat en een nieuwe groep (6) die erbij komt. Er is dus steeds een groep die nieuwe studenten kan introduceren en mee betrekken bij Tartaar. Op die manier garanderen we continuïteit in de werking van Tartaar. Per semester wordt een captain, een CFO, een projectmanager en een new business partner aangesteld die mee in het bestuur zitten dat maandelijks samenkomt. Daarnaast heeft het ganse team maandelijks een review van lopende projecten en wordt het proces bekeken en waar nodig bijgestuurd. Aan elk project wordt een teamleider (student) en een coach gekoppeld. De teamleider stelt zijn projectteam samen en bestaat doorgaans uit 4 leden. De teams plannen zelf hun overlegmomenten in met hun coach en met de klant. Het ganse proces van eerste contact tot oplevering van het product is in handen van de studenten. 4_ In geval van evaluatie, hoe wordt deze toegepast? Studenten staan in direct contact met de coaches die studenten op regelmatige basis feedback geven zodat er tijdig bijgestuurd kan worden. We zetten in op constante & korte feedbackloops, waar ook regelmatig tijd genomen wordt voor procesevaluatie als team. Als eindbeoordeling krijgt de student een pass/fail. Maandelijks is er een retrospective, een teammoment waar het samenwerkingsproces wordt verbeterd 5_ Wat leert de student eruit? We trekken de realiteit van de dagelijkse praktijk van een agency binnen in de opleiding. Alles wat in de opleiding geleerd wordt komt samen. Het opzetten en meedraaien binnen en student agency is complementair met en aanvullend op bestaande werkvormen zoals stages, projecten. 6_ Waarom zou dit een Best Practice zijn? Hieronder kan je enkele ervaringen lezen van Tartarians De studenten en oud-Tartarians ervaren Tartaar als een échte meerwaarde: 55% ervaart het als één van de meest leerrijke ervaringen op KdG en 35% beschrijft Tartaar als de meest leerrijke ervaring in hun opleiding. "Ik leer voortdurend bij in XMM, maar Tartaar agency geeft mij een mooi beeld van wat er later op de werkvloer verwacht wordt. Tot voor kort was dit voor mij nog een vaag gegeven, maar Tartaar maakte dit klaar en duidelijk. Mede door Tartaar ben ik gegroeid tot een meer zelfzeker persoon en besef ik meer wat ik daadwerkelijk kan! Ik ben daarom nog steeds enorm blij dat ik deze uitdaging ben aangegaan. De ervaringen die ik hier opdoe, pakken ze mij nooit meer af!" "Tartaar was voor mij de ideale én veilige omgeving om al praktijkervaring op te doen. Het was leuk om met echte klanten te werken en het gaf mij ook extra motivatie om goed werk af te leveren, omdat je weet dat dit ook éht gebruikt gaat worden." "Samenwerken aan verschillende opdrachten voor èchte klanten, met studenten uit andere richtingen. Mogelijkheid om skills uit te testen, na te gaan waar je passie ligt, leren communiceren en werken in teamverband" "Tartaar heeft mij geleerd waar ik goed in ben en wat ik graag doe op andere vlakken dan dat ik verwacht had. Ik had nooit gedacht dat ik communicatie én projecten zó leuk ging vinden en zo passievol ging ervaren." "TARTAAR heeft me enorm veel bijgeleerd op verschillende vlakken (op een heel korte tijd). Ik heel veel bijgeleerd op vlak van copywriting, project management, social media, het werken in een team, het gebruiken van mijn creativiteit enzoverder... MAAR het heeft me ook veel over mezelf geleerd. Ik heb me leren openstellen voor anderen en bijzondere situaties, ben nieuwe uitdagingen aangegaan en heb toch het gevoel dat ik ergens mijn steentje heb kunnen bijdragen (waarop ik trots ben). Ik vond het geweldig om al mijn skills te kunnen combineren zoals het er in het echte leven aan toe gaat. Ik voel me daarom ook veel beter voorbereid op de toekomst. Om heel eerlijk te zijn wist ik niet dat zulke agencies bestonden, maar door TARTAAR heb ik nu echt wel een beter idee gekregen over welke richting ik later uit wil en wat ik belangrijk vind." "Het is echt een buitenkans. Het is echt al doende leren. Het is vallen en opstaan, connecties maken, kwaliteiten bijsturen en kwaliteiten ontdekken. Het is de meest praktische ervaring naast een stageperiode." "De kans om te groeien in waar coaches geloven dat jij sterk in bent (en dat is misschien niet wat je zelf verwachtte). Tartaar is meer dan een projectje uitwerken, Tartaar is deel van een hechte groep uitmaken en er mee voor zorgen dat die groep hecht blijft ook al werken we aan aparte projectjes. Tartaar moet altijd die plek blijven waar je een agency écht kan ervaren met ruimte voor zelfontwikkeling en -ontdekking met keigoede persoonlijke begeleiding." 7_ Hoe bevordert het ondernemerschap en ondernemingszin bij studenten? Studenten moeten geen eigen onderneming hebben om ondernemerschap en ondernemingszin te ontwikkelen, door deel te nemen aan Tartaar agency krijgen ze de kans om deze competenties te ontwikkelen. Om het agency te laten draaien worden ze aangespoord om initiatieven te nemen, samen te werken en uit hun comfortzone te treden. Ze leren in te spelen op veranderende situaties (cfr Corona-lockdown) en creëren nieuwe dingen op een doortastende manier. Binnen Tartaar agency krijgen de studenten de kans om zich te ontplooien. In het student agency wordt er gewerkt met rollen waar verantwoordelijkheden aan gekoppeld zijn zoals dat ook is bij andere agency’s. Handige link: Meer info over TARTAAR Agency: http://tartaaragency.be Artikel door Annemie Soetewey TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen

Ondernemen met impact, wat is dat exact? Hoe begin je daaraan en belangrijker nog, hoe kan je als ondernemer maatschappelijke uitdagingen vastpakken? Van werkgelegenheid en klimaat tot duurzaamheid. We gaan over verschillende thema's in gesprek met enkele jonge ondernemers uit Congo en België. En dat doen we in samenwerking met Congo Youth Entrepreneurship Forum. Panelgesprek Sandrine Moponami (Fashion Designer & ondernemer) Luka Šeparović (Co-founder Velusta & ondernemer) Youssef Kobo (Founder & Director ASATT) Moenia Ladhib (Founder Ecossentials & ondernemer) Keynote Cartel Byamungo (Founder & CEO Congo Youth Entrepreneurship Forum) Wees welkom op 8 oktober op de Stadscampus van UAntwerpen (lokaal C.103 - Prinsstraat 13). De avond start om 19u en eindigt om 21u. De deuren openen al om 18u30. ​Klik hier voor de wegbeschrijving Inschrijven is gratis - de online inschrijvingen openen tijdens de week van 20 september. Het event gaat door in het Engels.

Karel de Grote Hogeschool 1_ Wat is de inhoud? Binnen de opleiding International Business Management aan de Karel de Grote hogeschool, werken we momenteel aan de oprichting van twee nieuwe afstudeerrichtingen waaronder International Entrepreneurship. Het curriculum is zodanig opgebouwd dat de studenten een sterke basis in business management krijgen en gradueel doorheen de 3 jaren meer en meer vakken gericht op ondernemerschap. 2_ Voor wie is het bestemd? De nieuwe afstudeerrichting is voornamelijk bedoeld voor studenten die interesse hebben om hun eigen zaak op te richten maar in plaats van dit gewoon te doen, hier graag de ondersteuning van de hogeschool voor krijgen zodat ze zich kunnen oriënteren (welk type ondernemer ben ik?), een duurzaam en innovatief businessconcept kunnen opstarten en een sterk netwerk kunnen opbouwen om zich mee te omringen. De studenten kunnen na afstuderen zowel aan de slag in hun eigen onderneming maar – door hun brede basis in International Business Management – ook terecht in een bestaand bedrijf. 3_ Hoe wordt het georganiseerd? De opleiding is gradueel opgebouwd, dat wil zeggen dat er in het eerste jaar maar 2 vakken specifiek zijn voor de afstudeerrichting en de andere vakken gedeeld zijn met Global Business Management. In jaar 2 zijn 40% van de vakken specifiek toegespitst op ondernemers en in jaar 3 80%. Interessant aan de opleiding is dat de stage al in het tweede jaar georganiseerd wordt. De studenten worden hierbij tewerkgesteld in een start-up zodat ze onmiddellijk kunnen ervaren wat het is om een eigen onderneming te starten. Er wordt gedurende de stage ook maximaal ingezet op zelfreflectie: Wil ik dit? Kan ik dit? Welk type ondernemer ben ik? Wie heb ik nodig in mijn onmiddellijke omgeving om me met bepaalde aspecten te ondersteunen? 4_ In geval van evaluatie, hoe wordt deze toegepast? In de algemene vakken wordt er gefocust op het vergaren en verwerken van de noodzakelijke kennis en skills. In de ondernemer-specifieke vakken proberen we de evaluatie zo hands-on en toegepast te maken door studenten een business case te laten analyseren of opstellen, een portfolio in te dienen of een presentatie te geven. 5_ Wat leert de student eruit? Eerder dan gewoon een zaak op te starten en te leren uit problemen die hij en cours de route ervaart, krijgt de student in deze omgeving de kans om te falen en daar uit te leren zonder dat het hem op dat moment (letterlijk en figuurlijk) iets kost. Verder mikken we verder dan puur het lanceren van de onderneming maar willen we de student alle tools aanreiken om een zaak te starten die alle kans van slagen heeft in eender welk deel van de wereld omdat er voldoende voorbereiding en kritische reflectie aan vooraf is gegaan. Awareness creëren, trends volgen en toepassen, masterclasses en leren van experten zijn maar een paar van de vele accenten die we in de opleiding willen leggen. 6_ Hoe bevordert het ondernemerschap en ondernemingszin bij studenten? Studenten zullen in het eerste jaar in groep kunnen proeven van het ondernemerschap om dan meer en meer losgelaten te worden en specifieker gecoacht te worden op basis van de noden van hun eigen onderneming. Ze zullen dus naarmate de opleiding vordert, meer en meer ‘uit hun kot’ moeten komen, hun comfortzone verlaten en gestimuleerd worden om hun idee te delen en kritisch te blijven evalueren. (design thinking) 7_ Mocht u iets willen veranderen/verbeteren hieraan, wat dan? De nieuwe opleiding staat nog in de kinderschoenen en is zeker nog niet uitontwikkeld dus de opties zijn legio. Maximaal inzetten op het aanwerven van experts die nog met 1 been in het professionele leven staan en samenwerkingen opzetten met incubators of andere instanties staan met stip op 1. Handige link: Interesse in deze Best Practice? Neem contact op met Stephanie Musing. Artikel door Annemie Soetewey TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen

AP Hogeschool Campus Noorderplaats kreeg de eer om de campustour van deze KICKOFFDAYS af te trappen. Zoals elk jaar vervulden de leden van SINC hun rol als gastvrouwen en -heren en mochten we ons verwachten aan enkele interessante interviews met gekende en minder gekende gezichten. Op deze eerste dag nam Sander De Herdt, marketing manager bij SINC, plaats aan de duurzame KICKOFF bakfiets. First up: Inge Verhaegen! Deze straffe madam is mee verantwoordelijk voor ondernemerschap op AP Hogeschool. “We hebben de studenten vorig jaar enkel online ontmoet en ik ben ongelooflijk blij om ze nu in real life te zien. Het was geen gemakkelijk academiejaar en we waren vaak een luisterend oor voor de studenten. Ik hoop dat we ze daarmee hebben kunnen ondersteunen.” De pandemie bracht ook enkele voordelen met zich mee: “Door het vele online organiseren hebben we ingezien dat de intakegesprekken ook online kunnen gebeuren, wat voor iedereen veel flexibiliteit oplevert.” Inge biedt hulp aan en organiseert workshops voor de student-ondernemers op AP Hogeschool. “We ontmoeten hen, organiseren netwerkevenementen en laten hen van elkaar leren. Dat hebben we echt gemist en dus gaan we daar meer op inzetten.” Achter Inge staat een team waar ze erg trots op is. “Saïd El Majdoub is de man van de cijfers en de ultieme coach voor de student die daar moeite mee heeft. Nathalie De Schepper is een nieuwe graaggeziene collega: zij neemt veel kennis mee rond social media, crowdfunding en dergelijke meer.” De eerste workshop gaat eind oktober door en is bedoeld voor studenten die nog geen idee, maar wel veel goesting hebben om te ondernemen. Voor de studenten die wel al een plan hebben, staat Saïd El Majdoub klaar voor verdere coaching. “Ons eerste aanspreekpunt is ondernemen@ap.be. Dan volgt er een online intakegesprek en gaan we kijken welke begeleiding de student nodig heeft: op financieel, juridisch en elk ander vlak. Allerlei soorten vragen komen bij ons binnen. Niet enkel van studenten, want ook lectoren zijn bij ons welkom. Samen kijken we dan hoe we ondernemerschap meer op de kaart kunnen zetten op onze campus.” Vervolgens mocht Sander Dries Meerts verwelkomen. Dries is zakelijk leider bij het Belgian Saxophone Choir. “We hebben een ensemble opgericht voor jonge muzikanten om hen te leren werken in een professionele setting. Daarnaast organiseren we ook masterclasses, festivals voor amateurkunstenaars en geven we de kans aan leraren om een eerste lesgeefervaring op te doen bij amateurkunstenaars.” De ondernemerskriebel groeide bij Dries op de hogeschool, waar hij onder andere voorzitter is van de Algemene Studentenraad AP. “Ik was ook voorzitter van de studentenvereniging op het conservatorium, die ik ombouwde naar een vzw met verzekering en al!” De opstart daarvan verliep met het voldoende lastigvallen van enkele mensen. Hij nam deze ondernemingskennis mee naar het Belgian Saxophone Choir. “Het BSC is het summum van mijn ondernemingszin.” Dries is duidelijk een bezig bijtje. “Ik ben altijd een persoon geweest die belachelijk veel werkt en doe het met minder slaap, hoewel ik dat eigenlijk graag doe. 24 uur in een dag is veel te weinig! Ik ben een hypergeorganiseerde chaoot en plan mijn agenda zelfs per kwartier. Ik ben van deze ochtend acht uur bezig, om je een idee te geven. Maar geen zorgen, ik probeer te werken aan mijn work-lifebalance.” Het is de bedoeling om het Belgian Saxophone Choir stabiel te krijgen in de komende jaren, wat niet evident is in de kunstensector. “We staan er al, maar we willen nog groeien.” Voor zo’n ambitieuze en drukbezette kerel heeft Dries toch nog een antistresstip voor ons. “Uiteindelijk moet je het gewoon doen. Als je aan iets begonnen bent, moet je het ook afmaken. Als je hard werkt en eens goed nadenkt, komt het wel goed!” Intussen heeft een hele studentenmenigte de bakfietsen omsingeld om te genieten van de lunch, het prachtige nazomerweer en uiteraard: Sanders interview met Abdullah Waiss, student aan AP Hogeschool en al twee jaar professioneel FIFA-speler voor KRC Genk. “Ik ben erin geslaagd van mijn hobby een beroep te maken.” Abdullah stuurde zijn vader naar de gamestore om het concurrerende voetbalspel van FIFA te kopen, maar papa kwam met het verkeerde spel thuis. Abdullah speelde eerst voor de lol met zijn vrienden, maar was er geen grote held in. Hij speelde het spel steeds vaker. “Er kwam een nieuw format waarbij er een wereldranglijst werd gemaakt van de spelers. Toen ik merkte dat ik steeds hoger kon komen, was dat een drive om nog verder te gaan. In die zin was de fout van papa de beste die me kon overkomen.” Als Genkenaar was het voor Abdullah vanzelfsprekend om KRC Genk te vertegenwoordigen. Eerst startte hij als amateurspeler, maar de ploeg was zo tevreden over hem dat hij intussen Genk professioneel mag vertegenwoordigen op nationaal en internationaal vlak. Toch speelt hij nu minder dan vroeger. “Ik mocht vroeger zoveel spelen als ik wilde zolang mijn punten goed waren. Nu oefen ik op specifieke dingen met een coach en in het weekend speel ik matches. Vandaag komt er een nieuw spel uit; dat zie je me de komende dagen dus heel de tijd spelen.” Abdullah hoopt op een vast contract na zijn studie en, wie weet, misschien is er wel een plekje te veroveren in het e-sportteam van Real Madrid. “Vijf jaar is een lange tijd. Als je me vijf jaar geleden zou gezegd hebben wat ik nu deed, zou ik je hebben uitgelachen. Gewoon ongeloofwaardig. Ik leef in het nu en wil wereldkampioen worden, de rest laat ik op me afkomen.” Hij gaf ook nog een goede tip mee rechtstreeks van de mental coaches bij Genk: “Zeven seconden inademen terwijl je optelt en dan zeven seconden uitademen. Het heeft mij echt al geholpen om snel rustig te worden.” De laatste gast die Sander mocht ontvangen, was Souki Bakkali. Zij wist nooit echt wat ze graag wilde opstarten, maar het was duidelijk dat het met eten moest zijn. Zo ging ze op zoek naar het gat in de markt: cheesecake. De opstart van Souki’s bedrijf CheeseTroubles ging niet erg gemakkelijk, maar haar doorzettingsvermogen loste de grootste obstakels op. “Als je het graag doet en het is iets wat je wilt, dan lukt het altijd.” Passie is haar grootste drive. Dat merk je ook aan haar ambities, want … Over vijf jaar wil ze graag internationaal gaan met CheeseTroubles. “Ik ben zo trots op de volledige weg die ik heb afgelegd. Er is zo’n groot verschil tussen waar ik begonnen ben en waar ik nu sta. Ik hoop dat ik dat zo mag zeggen!” Soms komt ze wel tijd te kort en zou ze graag meer uren in een dag hebben. Kunnen plannen is dus wel een vereiste voor een ondernemer, zegt ze. “Als je een gestructureerde chaoot bent, zoals ik mezelf noem, dan is het niet altijd zo simpel. In het begin deed ik niet zo aan planning, maar omdat CheeseTroubles steeds succesvoller werd, moest ik wel.” Gelukkig kon ze rekenen op haar netwerk aan ondernemende mensen, waarbij ze terechtkon met haar vragen. Maar soms liep het grondig mis. Toen ze opnames had bij Jonge Wolven was ze door alle stress haar cheesecakes vergeten. “Op het moment dat we in de auto zaten, dacht ik de hele tijd tiens, ik ben toch iets vergeten? En pas toen ik aankwam had ik door dat ik mijn taarten niet bij had. Ik ben nog helemaal naar huis gevlogen om ze te gaan halen!” Een gouden tip van Souki is dus om zeker alles op te schrijven, zodat je niks kan vergeten en je dat soort stress kan vermijden. Ook goed weten wat je wilt en hoe je dat gaat bereiken, is volgens haar een te volgen doel. Binnenkort opent Souki haar eigen cheesecakestore. Wanneer en waar dat zal gebeuren, houdt ze nog even geheim, maar ze beloofde dat het voor zeer binnenkort zal zijn! 📷 Jelle Jansegers Op 6 oktober ronden we de KICKOFF DAYS met een groots KICKOFF EVENT. In het Antwerpse Zuiderpershuis ontvangen we in een wervelende liveshow verschillende knappe koppen die terugblikken op het voorbije academiejaar en natuurlijk ook vooruitblikken op academiejaar 2021-2022. TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen Powered by: ACERTA - SBB ACCOUNTANTS & ADVISEURS - KBC

Op deze tweede dag van de campustour was Campus Groenplaats van de Karel de Grote Hogeschool de sfeervolle achtergrond van onze kennismaking met enkele interessante student-ondernemers en hun verhalen. Opnieuw voorzag SINC ons van een getalenteerde host: dit keer was het aan Nieke van der Burgh, naast gastvrouw van dienst ook marketing manager bij de studentenorganisatie. De bakfietsen werden voor de gelegenheid gezellig binnen geplaatst voor een heus tv-studiogevoel en al snel kwamen de eerste gasten aangelopen. Twee vrolijke kerels namen plaats aan de bakfiets: Ian en Nick Stuyts. Zij richtten samen Straddle op: een systeem dat van a tot z jouw beleggingen regelt. Je kan dus zomaar rijk worden wanneer je je geld aan hen toevertrouwt. Nick startte Straddle oorspronkelijk alleen, maar miste nog kennis over de nodige software voor de applicatie. Toen kwam Ian op zijn pad, ingehuurd als freelancer. “We hebben het aan de hogeschool te danken dat we elkaar ontmoet hebben. De school heeft ons samengebracht om onze talenten samen te smeden tot een succesvol bedrijf.” Intussen zijn ze volwaardige partners. De komende tijd hebben ze nog wel wat nieuwe ideeën voor toekomstige producten, zoals bijvoorbeeld het handelen in goud. Maar echt een tijdlijn voor ogen houden, willen ze niet: “We willen de veiligheid bewaren en niks overhaasten. Op basis van ons succes zullen we zien wat we nog kunnen doen.” Straddle is niet enkel een applicatie, maar ook een service. “We begeleiden de gebruiker en leggen de volledige werking uit. Ze kunnen op beide oren slapen: hun centjes worden goed besteed.” Vicky van Bouwel, onder andere verantwoordelijk voor het ondernemerscentrum bij KdG, kwam ook langs bij Nieke. Het voornaamste doel van het ondernemerscentrum is om ondernemerschap bij alle studenten te brengen. Intussen telt het centrum al 140 student-ondernemers uit allerlei verschillende richtingen, en dat getal groeit jaar na jaar. “Onze aantallen blijven groeien, en ik denk wel dat dat komt door onze coaching. We proberen een sterk team van coaches samen te stellen. De studentencoaches zijn voornamelijk docenten met ondernemersskills, aangevuld met externe coaches uit het bedrijfsleven.” Maar het ondernemerscentrum doet niet enkel aan coaching. Ook met specifieke vragen kunnen de student-ondernemers bij hen terecht. Het centrum brengt de studenten ook samen, zodat ze van elkaar kunnen leren. “De ene student is namelijk meer marketinggericht, terwijl de andere meer technische kennis heeft.” Al het goede dat Vicky en haar collega’s leerden uit de pandemie, nemen ze mee naar het campusleven vandaag. “Maar het persoonlijk contact is zo belangrijk en we zijn zo blij dat het weer gezellig druk is op de campus. Mensen die kiezen voor het onderwijs krijgen meestal energie uit contacten met mensen. We hebben het zo gemist!” Naar de toekomst toe wil het ondernemerscentrum blijven groeien in aantallen. “Met zo veel talent op de verschillende campussen, zou het mooi zijn als we meer kruisbestuiving krijgen. Denk maar eens aan alle maatschappelijke problemen die we samen zouden kunnen oplossen.” Lindeke, studente KMO management, speelt een thuismatch vandaag: zij studeert aan Campus Groenplaats. Dit academiejaar kiest ze ervoor om, in plaats van stage te lopen bij een bedrijf, een eigen bedrijf te starten. Sarabi was geboren. Sarabi wordt een skincarebedrijf voor mannen en vrouwen. “Gezichtsverzorging is iets waar ik zelf graag mee bezig ben, dus dat lag in de lijn van mijn interesses.” Lindeke zal opstarten als pure e-commerce, maar heeft wel plannen voor een fysieke verkoop. “Een pop-upstore lijkt me sowieso wel interessant, net zoals mobiele verkoop. Ik wil klein beginnen om dan goed te groeien.” De webshop zou wel van in het begin internationaal gericht zijn. Voor een grote tijdsbesteding is Lindeke niet bang: “Tijdens mijn stageperiode heb ik alle tijd om aan mijn bedrijf te werken.” Ze heeft er zin in. We blijven in de huidverzorging met Selma die haar eigen bedrijf opstartte middenin de pandemie: Renewing Skin. “Het opstarten tijdens corona was niet gemakkelijk. Maar anderzijds had ik zoveel tijd door thuis te zitten dat ik dacht: nu ga ik het doen. Ik had de kans om alles stap voor stap te finetunen. Bovendien stond ik er niet alleen voor: mijn papa is zelfstandige en was een grote steun en ook KdG bleef me aanporren zodat ik er echt voor moest blijven gaan.” In het begin was het voor Selma even zoeken naar een evenwicht in de combinatie van haar opleiding en haar onderneming. “Maar zodra dat in orde was, ging alles eigenlijk goed.” Momenteel biedt de studente verpleegkunde enkel laserontharing aan. Op termijn wil ze meer esthetische behandelingen kunnen aanbieden, liefst nog in haar eigen zaak. Wondzorg is haar grootste interesse, merkte ze tijdens haar opleiding. “Ik wil later ook littekens kunnen behandelen en pigmentatievlekken bijvoorbeeld. Maar het eerste punt op de agenda is specialiseren in wondzorg.” Als tip voor nieuwe student-ondernemers gaf Selma nog het volgende mee: “Vraag hulp, denk niet dat je alles zelf kan. En koop een grote agenda om alles goed in op te schrijven!” Gepassioneerde student-ondernemer Simon kwam bij Nieke aan de bakfiets zitten. Hij wil samen met zijn beste vriend Hyperonext opstarten, een bedrijf dat grote designprojectoren ontwikkelt. Volledig opgestart zijn ze nog niet, maar wel goed op weg. Op KdG Hogeschool leerde Simon zijn beste vriend kennen. Samen deden ze vorig academiejaar mee aan de ondernemingswedstrijd StartUp @ Campus. Dat wonnen ze en sindsdien ging de bal aan het rollen. “We kregen erg veel steun en aanmoediging, zeker vanuit het ondernemerscentrum op KdG. Met hun goede mentoren, zowel lectoren als mensen uit het bedrijfsleven, kregen we het duwtje in de rug dat we nodig hadden.” Simons beste vriend doet de ontwikkeling van het product. De bedoeling is dat dat deze maand klaar is. Dan zit hun agenda goed vol: pitchen voor kapitaal, de ontwikkeling van de software … Al bij al zal het nog zo’n jaar duren voor het product op de markt is. “We hebben beiden de visie om internationaal groot te worden. We willen mee kunnen met de grote mannen en ze op sommige vlakken zelfs overtreffen!” Simon zit in zijn laatste jaar. Het is dus zeker druk. “Veel vergaderingen, opzoekwerk, nieuwe dingen leren kennen … Het is veel, ik worstel met de work-life balance, maar ik zie het zeker zitten.” De ruimte werd plots een pak meer gevuld met Griet, Annemie en Jeroen. Samen met Evert en Kamal zijn zij de coaches van het ondernemerscentrum van KdG. “Mensen die een ondernemend idee hebben, kunnen bij ons terecht. Maar ook mensen met een lopend bedrijf kunnen dat. Ons idee is dat iedereen kan afstuderen met een diploma én een eigen zaak.” De coaches hebben elk hun eigen sterktes die ze meenemen naar de studenten. Bovendien zijn ze op alle campussen aanwezig. “De aanvragen voor het statuut student-ondernemer groeien elk jaar. We wilden graag iedereen helpen op de plaats waar ze les krijgen, daarom hebben we elk een campus waar we vast aanspreekpunt zijn. Iedereen kan ons contacteren.” Om het student-ondernemerschap te stimuleren is er een specifiek vak om ondernemingszin aan te wakkeren. De coaches delen graag hun kennis met alle opleidingen en spreken de studenten aan tijdens alle contactmomenten. “Vorig jaar hadden we nog meer aanvragen ondanks de pandemie. Jammer dat we de studenten niet live konden zien, maar de studenten werden door corona zeker niet minder ondernemend!” Als laatste gast ontving Nieke een doorwinterde ondernemer aan haar bakfiets. Het kon niet passender zijn: het was Marc Groven, CEO van iBike, die we kennen van de acht Antwerpse fietsenwinkels. Heeft het twee wielen, dan is de kans groot dat Marc het jou kan verkopen. Van loopfietsje tot de bakfiets die Nieke voor zich heeft: iBike heeft het! Marc startte in de automobielsector, maar geraakte daar snel op uitgekeken. “Met een auto geraak je in deze stad toch niet voor- of achteruit.” En zo opende hij zijn eerste fietsenwinkel in 2011. Kenmerkend aan iBike zijn de verschillende gepassioneerde medewerkers, die zelf vaak wel vijf of meer fietsen hebben. “Ze doen kennis op door ervaring en kunnen zo overal wel iets over vertellen. Ik ben heel trots op mijn team!” Marc is ‘baas’ van 42 mensen, maar zo hoort hij dat eigenlijk niet graag. “Wij zijn samen de fietsketting, en ik als CEO ben ook een schakeltje. Als het helemaal misloopt, zal het aan mij liggen, maar verder doen we zoveel mogelijk samen. Overleg en input van iedereen vind ik erg belangrijk.” Aan het begin van de pandemie moesten de winkels acht weken dicht. Dat heeft het bedrijf pijnlijk stilgelegd, maar toch heeft de crisis iBike geen windeieren gelegd. “De rest van het jaar hebben we de schade ingehaald, omdat je niet veel meer mocht dan wandelen of fietsen. We hadden eerst geen online business, maar tijdens de pandemie verkochten we zelfs fietsen per telefoon. Dat had ik nooit kunnen voorspellen. Daar gaan we nu wel mee verder, aangezien het blijkt te werken. Maar ik prefereer het persoonlijk contact. Dat is veel gemakkelijker en een pak leuker.” Marc krijgt vaak de vraag of hij zijn succesvol concept naar andere steden wil kopiëren, maar daar is hij duidelijk over: “Het is goed zoals het is. Ik ken de namen van al mijn medewerkers, ik ken Antwerpen en Antwerpen kent ons. En ik praat toch alleen Antwerps.” De toekomst biedt dan misschien geen uitbreiding, maar heeft wel andere uitdagingen voor Marc en zijn concullega’s uit de sector. “Al onze producten en onderdelen komen uit Azië en dat werd plots pijnlijk duidelijk. We krijgen intussen al zes maanden geen koersfietsen of mountainbikes meer binnen.” Een oplossing daarvoor is de productie naar Europa te halen, maar natuurlijk zit de expertise en de infrastructuur in Azië. Het zal dus geen gemakkelijke opdracht zijn. “Het is zo’n beetje zoals fietsen in groep met tegenwind. De hele groep moet zich aanpassen om samen de wind aan te kunnen. Ik reken erop dat de hele sector innovatief zal zijn om de uitdagingen de baas te kunnen.” 📷 Jelle Jansegers Op 6 oktober ronden we de KICKOFF DAYS met een groots KICKOFF EVENT. In het Antwerpse Zuiderpershuis ontvangen we in een wervelende liveshow verschillende knappe koppen die terugblikken op het voorbije academiejaar en natuurlijk ook vooruitblikken op academiejaar 2021-2022. TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen Powered by: ACERTA - SBB ACCOUNTANTS & ADVISEURS - KBC

Is het al dag drie van deze campustour? De tijd vliegt wanneer je op een bakfiets van de ene interessante ontmoeting naar de andere sjeest. De afgelopen twee dagen lieten we ons inspireren door verschillende (student-)ondernemers en hun verhalen. Vandaag is het decor van dienst jongerencentrum KAVKA aan de Oudaan. Studentenorganisatie SINC voorzag traditiegetrouw de gastheer en vandaag was dat opnieuw Sander, die ons eerder al door de eerste dag van de tour gidste. De eerste bakfietsgast was Timothy Van Ostaijen, die een bedrijf heeft in online communicatie: Onlimited. Timothy begon in social media, maar houdt zich intussen ook bezig met online advertising, graphic design enz. “Het startte allemaal doordat ik enkele ondernemers kende die geen social media hadden. Dat heb ik dan voor hen gedaan en zo ging de bal aan het rollen.” Timothy is intussen anderhalf jaar bezig. Zijn leven is een stuk drukker dan voor Onlimited, maar hij doet het erg graag. “Het is zo leuk om de groei van een klant te zien, dat je kan merken dat jouw bijdrage de klant echt vooruit helpt.” Timothy hoopt over enkele jaren met een groter team van specialisten te kunnen werken om zijn grootste uitdagingen te kunnen tackelen. Dat ligt ver weg van zijn oorspronkelijke kinderdroom als F1-piloot, maar er is niemand die zegt dat hij niet als consultant voor Formule 1 zou kunnen werken, toch? Als gast nummer twee kwam Simon Ooms bij Sander langs. Hij kwam spreken over zijn drankspelapplicatie Plottwist. “Ik heb zelf veel drankspellen gespeeld. Na een aantal jaar merkte ik dat er weinig toffe applicaties op de markt waren hiervoor en onder het motto ‘alles wat je zelf doet, doe je beter’ heb ik er dan zelf eentje gemaakt.” Simon sloot zich aan bij BAAS en door de ondernemerssessies daar te volgen, kreeg hij een extra duwtje in de rug en alle hulp die hij nodig had. “Ik zat vol ondernemingsplannen en had moeite met het vasthouden aan een enkel idee. Oorspronkelijk wilde ik iets doen met muziekevenementen, maar door corona liep dit plan spaak. BAAS zorgde ervoor dat ik mijn uitstelgedrag achterwege liet zodat ik me kon concentreren op één ondernemingsidee.” En met succes. Op 20 november wordt zijn applicatie officieel gepresenteerd in KAVKA Oudaan, maar eind volgende maand zal het al te downloaden zijn in de Appstore of via Google Play. “Ik kan niet wachten op de lancering.” Simon was als kind al uitvinder en ziet voor zichzelf geen andere toekomst. Het liefst van al zou hij de rest van zijn carrière concepten bedenken en die aan anderen doorgeven. De weg naar zijn huidige positie verliep al bij al niet te hobbelig. “Het product testen was natuurlijk het leukste tot nu toe.” (lacht) Jelle Jansegers liep al langer in en uit beeld om foto’s te nemen, maar kwam ook even met Sander babbelen over zijn bedrijf. Hij houdt zich vooral bezig met spontane fotografie. “Ik ben de fotograaf voor mensen die niet graag poseren.” Jelle kreeg zijn eerste camera van zijn ouders. Na een tijdje merkte hij dat hij geld kon vragen voor zijn foto’s. Zo maakte hij de overstap van spontane creatieveling naar ondernemer. Die overstap verliep niet altijd even vlot. “Maar dat is oké. Ik ben sowieso iemand die moet leren vanuit zijn fouten: de verkeerde klanten gekozen, te weinig geld gevraagd … Maar nu ben ik waar ik wil zijn: ik krijg mooie projecten toegewezen, ik kan prachtige beelden voorleggen, ik kom op plaatsen waar ik anders niet zou geraken en ik sta met de glimlach op iedere ochtend.” Jelle merkt dat hij en zijn concullega’s op dit moment erg veel opdrachten aannemen omdat ze zo lang stil lagen door de pandemie. “Het is nochtans oké om te zeggen dat het zwaar is, om van niks naar alles te gaan. Het wordt allemaal wel weer beter. We kunnen langzaam terug naar ons oude leven: veel plezier, veel events en af en toe een pintje.” Jelle mocht zijn plek achter de schermen weer opnemen en werd vervangen door een medewerker van BAAS: Andrea Bos. Zij begeleidt jongeren met een onderneming(sdroom). “We proberen iedereen een luisterend oor te bieden om te helpen bij de volgende stappen in het ondernemingsproces. Je kan dus gemakkelijk een mailtje sturen, eens bellen of gewoon even binnenstappen om te babbelen over jouw onderneming of jouw idee.” BAAS heeft elk jaar een traject dat opnieuw opstart. Het traject is onderverdeeld in de verschillende ondernemingsfases (geen-idee, pril-idee, pre-starter en starter) zodat je kan aansluiten bij wat het beste bij jou past. Andrea kwam bij BAAS terecht met de nodige kriebels om te ondernemen. Ze doorliep zelf het traject en richtte Project Dubbel op, waarbij ze tweedehands kledij recupereert tot nieuwe kleding en kan dus haar eigen ervaring doorgeven aan de studenten. “Als we goed voor onze kleding zorgen, kunnen ze nog erg lang meegaan.” De sessies bij BAAS verlopen in kleine groepjes van studenten die elkaar niet kennen. “Het kan deugd doen je idee eens te bespreken met iemand die je niet kent en ik ben blij dat we bij BAAS de veilige omgeving kunnen bieden om dat te doen.” Vandaag kwamen Max en Lisa van studentenorganisatie SINC hun werking voorstellen. Sander keek er al naar uit zijn voorzitter en ondervoorzitter te ondervragen, maar werd zelf ook niet gespaard van een vraag of twee. “Mensen denken vaak dat SINC enkel voor ondernemers is, maar dat is niet zo. Hoewel we er zeker zijn voor de student-ondernemers, staan wij boven alles voor ondernemerschap. En dat is voor iedereen.” Max en Lisa kwamen allebei bij SINC terecht via het evenement Future Entrepreneurship, het paradepaardje van de studentenorganisatie. Op dat moment waren ze niet actief met ondernemen bezig. “Het is dus niet per se nodig om een eigen onderneming te hebben om bij SINC terecht te kunnen, dat is een misvatting. Ik zou zeggen … neem initiatief en kom deel uitmaken van een ambitieuze groep!” In Antwerpen bestaat er een groot draagvlak voor jong ondernemerschap. SINC is een groot onderdeel daarvan, maar kent ook verschillende partners met wie het net dat beetje vlotter gaat. “Onder andere met TAKEOFFANTWERP_ALLIANCE werken we graag samen voor verschillende evenementen. En daar mogen we er dit jaar weer meer van organiseren, na een zwaar coronajaar waarin we zoveel hebben moeten missen.” Vorig jaar mochten ze natuurlijk geen evenementen organiseren. “Dus hebben we maar de televisiestudio’s van Kanaal Z gekaapt en een tv-programma over ondernemen gemaakt.” Het is die ambitie dat ervoor zorgt dat Sander zelf zo graag bij SINC wou. “Mijn mooiste herinnering? Het moment dat ik telefoon kreeg om te zeggen dat ik erbij zat. Ik heb mijn hele kamer bijeen geschreeuwd.” De combinatie van SINC en het studeren zelf is best pittig. “To-dolijstjes zijn mijn leven”, aldus Lisa. “Mijn work en life is ongeveer hetzelfde”, vult Max aan. Werken en amusement gaan bij SINC dus hand in hand. “SINC for life!” De laatste gasten waren Kamal Salmanian en Jef Guns. Zij zijn de oprichters van Rakata, een platform waarop mensen hun liefde voor muziek en mode kunnen delen. “Onze events gaan vooral door in Noord-Antwerpen. Wij willen voornamelijk dat het evenementenaanbod op het platteland wordt uitgebreid. Behalve de klassieke chiro- en scoutsfuiven is er niet al te veel te doen. We vonden het wel in Nederland, maar daar hadden we natuurlijk een bob voor nodig …” Dat bleek een schot in de roos. Na een eerste geslaagde evenement in 2018 richtten ze een vof op. Een tweede event probeerden ze in Antwerpen uit, maar dit was geen onverhoopt succes. Opnieuw naar de Noorderkempen dan maar, en dit keer was het evenement uitverkocht. En toen … kwam corona. De heren krijgen vaak de vraag hoe ze hun studie en onderneming gecombineerd krijgen. “Het is voor ons eigenlijk een kwestie van het te willen combineren. Je moet een grote passie hebben voor wat je doet.” Naast muziek, staat Rakata ook voor mode. Kamal en Jef zien er dan ook piekfijn uit, zo merkte Sander op. “Duurzaamheid is voor ons belangrijk. We kunnen geen evenement op het platteland gaan organiseren in t-shirts uit Azië overgevlogen. Deze collectie heet Diversity meets Unity en dat zijn twee zaken die wij hoog in het vaandel dragen. Het gaat niet alleen om het organiseren van evenementen op het platteland, maar ook over de discriminatie en het onderscheid tussen wit en zwart. Dat willen we omvormen naar iets positiefs, zowel in onze kledij als in onze evenementen. We zijn een platform in Antwerpen.” Kamal vult aan: “Veel clubs in Antwerpen willen tegenwoordig exclusief zijn. Maar het is al bijna 2022: ik denk dat we op een punt staan waar inclusiviteit belangrijker is, ook al is dat moeilijker.” Dat einddoel voor ogen houden is volgens hen erg belangrijk tijdens het ondernemen. De ambitie is om drie evenementen en twee kledingcollecties per jaar te brengen, en ieder jaar te groeien tot Rakata een gevestigde waarde is waar niemand nog omheen kan. Met hun huidige collectie, de verschillende talkshows die ze al opnamen en de geplande evenementen zijn de heren van Rakata alvast goed op weg om hun verhaal van inclusiviteit, mode en plezier aan de wereld te verkopen. 📷 Jelle Jansegers Op 6 oktober ronden we de KICKOFF DAYS met een groots KICKOFF EVENT. In het Antwerpse Zuiderpershuis ontvangen we in een wervelende liveshow verschillende knappe koppen die terugblikken op het voorbije academiejaar en natuurlijk ook vooruitblikken op academiejaar 2021-2022. TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen Powered by: ACERTA - SBB ACCOUNTANTS & ADVISEURS - KBC

Mien is actief als ondernemerscoach. Mien gaat ervan uit dat een onderneming maar zo sterk is als zijn ondernemer. En daarom ondersteunt ze ondernemers zichzelf te managen om op die manier hun bedrijf te laten groeien zoals dat bij jou past. Over sales, marketing en andere zaken kan je vanalles opzoeken, maar Mien laat ondernemers focussen op zichzelf. In het wervelende 45 minuten- webinar nam Mien ons mee door drie principes om te excelleren in ondernemerschap, onze onderneming en onze persoon. Nadien gaf ze vijf pijlers mee om ons potentieel te benutten, telkens duidelijk en uitgebreid geïllustreerd met verschillende voorbeelden. Het eerste principe is radicaal eigenaarschap. Dat betekent dat je moet ophouden met de dingen extern te leggen (het weer, de markt, de overheid …) en moet kijken naar hoe jij omgaat met de dingen. Op sommige zaken heb je inderdaad geen impact, maar wat leer jij eruit? Hoe kan je dit anders aanpakken? Het tweede principe is weerstand opzoeken om weerstand op te bouwen. Zoals je dat doet in de fitness wanneer je gewichten gebruikt om spieren te kweken. Soms is het gewoon goed om even de minder comfortabele weg te nemen wanneer je daardoor beter wordt. Mien doet het met een koude douche iedere ochtend – welke uitdaging kies jij voor jezelf? Het derde principe is delayed gratification. Onze maatschappij surft op de snelle voldoening op korte termijn, maar eigenlijk levert het denken op de lange termijn en de daarbijhorende extra inspanningen meer voldoening op. Denk dus na voor je ja zegt op snelle cash voor een opdracht die niet bij je past, en haal ook voldoening uit de reis in plaats van enkel uit de bestemming. Een vaak terugkerende vraag die ondernemers zich stellen, is hoe ze productiever kunnen zijn en hun tijd beter kunnen benutten. Daar weet Mien wel raad mee. Allereerst heb je een duidelijke strategische focus nodig. Formuleer voor jezelf waar je naartoe wil: is het de logische volgende stap in je onderneming of wil je dat zelf ook graag? Word je gelukkig van de volgende stap of wordt het van je verwacht? 94 % van de ondernemers wil meer vrijheid door het ondernemen, maar slechts 18 % ervaart dit ook. Je focus ligt trouwens niet enkel in je ondernemend leven, maar in je volledige leven. Wat is voor jou belangrijk? Waar doe je het allemaal voor? Stel doelen op die voor jou relevant zijn en herinner jezelf hier regelmatig aan. Zeg nee tegen aanbiedingen die niet bij jouw doelen passen. Vervolgens zet je je operationele focus op scherp. Het is belangrijk afleiding te verminderen en zo je focus te verhogen. Wees eerlijk met jezelf: hoe vaak leid je jezelf af? Vaak is afleiding te verminderen met enkele simpele trucs, zoals het afzetten van het internet of het sluiten van je deur. Houd iets bij de hand om bepaalde zaken op te schrijven, zodat je geen duizend balletjes in de lucht moet houden. Daarnaast kan je proberen om een beperkte tijd in te plannen voor een bepaalde taak, of het gevoel op te roepen dat je zal hebben als je die taak klaar hebt. Ook single tasking is belangrijk: een taak per keer. Ons brein is namelijk niet gemaakt voor multitasking. Voor een ondernemer zijn systemen en structuren onmisbaar. De structuur is onder te verdelen in drie grote blokken: verzamelen, verwerken en uitvoeren. Natuurlijk is de eerste stap alles verzamelen wat je nog te doen hebt. Dat zet je best samen op een plaats. Nadien ga je op een vast moment door deze lijst. Is wat je opgeschreven hebt informatie of actie? Komt het in de to do lijst, mag je het schrappen of moet je erover nadenken? Om tenslotte alles uit te voeren, helpt time blocking: het blokkeren van bepaalde momenten in je agenda. Vroeg of laat krijgt iedere ondernemer te maken met uitstelgedrag en daaraan gelinkt motivatie en wilskracht. Het is zaak om uit te maken wat er juist onder het uitstelgedrag ligt. Afhankelijk van de bron van het uitstelgedrag heb je andere actie nodig. Motivatie kan je boosten door je bewust te zijn van je autonomie, de verbinding die je hebt met anderen of met de hogere doelen die je voor ogen hebt of de competentie die je voor die taak hebt. En wilskracht tenslotte kan soms ook uitgeput zijn. Doe de lastige dingen daarom best ’s ochtends, als je wilskracht nog niet moe is. Tenslotte heeft iedereen energie nodig. Je voeding is je brandstof, maar daarnaast moet je ook voldoende bewegen om je energiepeil hoog te houden. Slaap en een goede ademhaling zijn ook onmisbaar. Stop met je te focussen op dingen waar je geen vat op hebt, en vergeef anderen: als je je niet over bepaalde zaken kan zetten, vreet dat energie. Ook ontfocussen is niet onbelangrijk: alles wat je doet om je productiviteit te verhogen, gaat tenslotte ten koste van onze creativiteit. Las bewust een rustmoment in en knal nadien extra hard! Raakte je net zoals wij geïnspireerd door Miens visie op ondernemen? Haar boek Exponentieel potentieel is verkrijgbaar via haar website lifegoalcoaching.be TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen

Op deze vierde dag van het mooiste festival voor jonge ondernemers streken de bakfietsen van TAKEOFFANTWERP_ neer in de lobby van een prachtig gebouw aan de Ossenmarkt: dat van Antwerp Management School. Gastheer van de dag werd door studentenorganisatie SINC afgevaardigd: Toon Verheyen. Hij gidste ons met veel plezier de dag door. De eerste gast was Jolein Van Eyck van VOKA – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland. Zij is daar startersadviseur en heeft sinds kort ook haar eigen onderneming: de Wijnbrigade. “Eigenlijk heeft corona een goede impact gehad op het ondernemerschap. Mensen hadden tijd om na te denken en daar kwamen veel goede ondernemersideeën uit.” Bij VOKA – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland is het dus erg druk. Ze bieden verschillende diensten aan voor ondernemers: met bijna elke vraag kan je bij hen terecht. “Voor ons zijn student-ondernemers ook ondernemers. Zij kunnen terecht bij onze starterswerking: verschillende trajecten voor ondernemers in ieder stadium van het ondernemerschap. Voor studenten is dit zelfs volledig gratis.” Samen met SINC organiseert VOKA – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland de SINC accelerator. Deze start met een pitchavond begin november, waarna je kans maakt om deel te nemen aan een persoonlijk traject met een leuk weekend en waardevolle sessies om van je onderneming een succes te maken. “We zijn erg blij dat er weer evenementen aankomen. We hebben twee jaar aan evenementen in te halen … Onze najaarsagenda zit dus propvol.” Jolein kon het zelf niet laten ook aan het ondernemen te slagen. Met De Wijn Brigade wil ze wijnkennis toegankelijk maken voor jonge levensgenieters. Het startte allemaal als hobby: “Ik ben een echte foodie, maar kon me zo storen aan de wijnkaarten zonder uitleg die je op restaurant kreeg. Daarom organiseer ik nu workshops voor mensen zoals ik. En op die manier kan ik ook nog eens mijn eigen ondernemerservaringen delen met de mensen die ik begeleid: practice what you preach!” Sebastien Devlies was gast nummer twee. Hij studeerde vorig jaar aan Antwerp Management School en begon vorig jaar met zijn vriendin een start-up in foodtech: Make it mine, een online platform voor mensen met voedselrestricties. Via je profiel geef je mee welk voedsel je moet of wil vermijden. Je trekt een foto van het recept dat je graag wil klaarmaken en het platform geeft je via een algoritme de nodige alternatieven zodat jij dat toch kan genieten van dat recept. “Ik heb altijd al willen ondernemen, dus Antwerp Management School was een logische stap. Ik heb er geen spijt van, want de opleiding heeft me erg veel bijgebracht.” Momenteel zit Make it mine nog in de ontwikkelingsfase, maar het platform zal binnenkort beschikbaar zijn als proefversie. De volgende stap zal het ophalen van geld zijn om de technologie verder bij te schaven. Vorig jaar zijn ze daar eigenlijk al mee gestart: “Via een wedstrijd van Antwerp Management School deden we mee aan een wedstrijd om € 20.000 aan software ontwikkeling te winnen, een wedstrijd die we wonnen.” Op termijn wil Make it mine het go-toplatform worden voor iedereen die rekening moet of wil houden met voedingsrestricties: niet enkel allergieën of intoleranties, maar ook verschillende diëten. “Ik geloof dat de toekomst zal werken met een voedselprofiel zoals op ons platform: restaurants kunnen je komst voorbereiden, voedingsboxen kunnen aangepast worden aan je noden en supermarkten kunnen hun aanbod afstellen op wat jij wel of niet eet.” Arnaud Smits is de laatste gast van de dag. Hij stelt zichzelf meteen voor als een ambitieuze West-Vlaming met een missie. Benieuwd wat we ons daarbij moeten voorstellen … Arnaud is founder van FunFoo, een maaltijdboxservice voor jonge gezinnen met kinderen. Het is de bedoeling om de kinderen aan te zetten tot het eten van meer groenten en fruit. Dit willen ze vooral doen via het kookproces en de branding van de box. “De inspiratie zat ‘m in de interviews die we deden met jonge gezinnen, die ons vaak vertelden dat er ’s avonds verschillende potjes werden gekookt. Dat vonden we echt ridicuul en dat zorgde ervoor dat we daar iets aan wilden doen.” De grote stimulans om te beginnen met ondernemen vond Arnaud tijdens zijn opleiding aan Antwerp Management School. Twee personen met de geschikte mentaliteit kruisten daar ook zijn pad. Zij vormden een extra duwtje in de rug om te kiezen voor het ondernemerschap en voor FunFoo. De maaltijdboxservice zit intussen in de laatste fase van lancering. Het is dus heel druk bij Arnaud in Kortrijk. “Mijn werkdagen zijn erg chaotisch. Ik ben een ochtendmens, dus ik start erg vroeg. Ik begin met administratieve taken en maak de rest van de dag tijd voor vergaderingen en telefoontjes.” Momenteel zit FunFoo enkel in Antwerpen, maar Arnaud & co hebben de bedoeling om uit te breiden naar de rest van Vlaanderen. Het doel van het trio is duidelijk: “We willen graag een impact hebben op de kinderen. En daarnaast evolueren tot de educatieve Studio100.” 📷 Jelle Jansegers TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen Powered by: ACERTA - SBB ACCOUNTANTS & ADVISEURS - KBC

De prachtige nazomerdag die dag vijf van onze campustour was, lokte heel wat volk naar het Hof van Liere, met haar prachtige historische binnentuin. Het werd een toplocatie voor de bakfietsen van de tour, en natuurlijk voor de gasten die we mochten ontvangen. Vandaag speelde afgevaardigde van SINC Lars Gysbrechts voor gastheer. De eerste gast was sympathieke Kempenaar Maarten Beyens, die een kledinglijn heeft waarbij elke collectie geïnspireerd wordt door iemands persoonlijke verhaal. Zijn concept kreeg de toepasselijke naam Untolded: een mix van to tell en unfolded. “Het begon allemaal met het strafwerk dat ik gekregen had van mijn professor Engels. Omdat ik mijn boek vergeten was, moest ik een pagina in het Engels schrijven. Ik zag weinig meerwaarde in het overschrijven van een tekst, dus schreef ik een verhaaltje over een astronaut.” Maarten wilde echter meer doen met zijn idee. Hij liet een illustratie geïnspireerd door het verhaal op een hoodie drukken. “Mijn vrienden waren meteen enthousiast en wilden die hoodie ook. Mijn papa was ook heel enthousiast. Zijn vader was ook ondernemer. Ik ben dus eigenlijk van in het begin met veel steun omringd geweest.” Maarten kreeg veel steun van zijn omgeving, maar daar waren niet meteen ondernemers terug te vinden. “Ik ben altijd bang geweest om hulp te vragen, maar daar is dit jaar verandering in gekomen. Ik startte een traject bij VOKA kamer van koophandel Antwerpen-Waasland, zocht hulp en betrok mensen bij mijn project. Ik kon zelf ook hulp bieden aan andere starters, wat ik heel tof vond.” Ondertussen werkt Maarten aan een tweede collectie, waarvoor hij samenwerkt met een fotografe. De collectie lanceert in februari volgend jaar. “Er is nog heel veel te doen en ik doe momenteel bijna alles alleen. Dat zorgt er wel voor dat er soms moeilijke momenten zijn, maar dan moet je doorzetten, want je plukt er enkel de vruchten van. Elke ondernemer komt wel op een punt waarop stoppen dichtbij is, maar er zullen ook momenten komen waarop je de motivatie weer vindt. Je moet je dromen achterna blijven gaan.” Van kleren naar paarden: via Warren Blust, student rechten, is de stap snel gezet. Met zijn bedrijf De Kraal, genoemd naar het domein waar het bedrijf gelegen is, organiseert hij (inter)nationale paardensportevents en biedt hij trainingsfaciliteiten en onderdak aan voor paarden. Warren kwam als kind via een kamp bij de paardensport terecht. Via zijn trainers kon hij meehelpen op evenementen, iets wat hij enorm leuk vond. “Dan begin je te studeren, wat ook belangrijk is, maar waardoor je minder tijd hebt voor je hobby’s. En dan kwam plots corona, waardoor je meer tijd kreeg voor je hobby’s. Toen kwam de kans om De Kraal over te nemen en hier zitten we nu.” De kraal is geen one man show. Enkel voor de dagelijkse gang van zaken heeft Warren al vier mensen in dienst. Hijzelf is de zaakvoerder en stippelt het beleid uit. Mede-aandeelhouders van het bedrijf zijn zijn ouders: zij zijn Warrens steun en toeverlaat, maar hebben zelf niks met paarden. Samen proberen ze van het bedrijf een moderne, sportieve en duurzame onderneming te maken. “We willen stap voor stap renoveren, onze mestverwerking verduurzamen en gewoonweg een topstal worden.” Warren leerde veel van andere ondernemers. “Ik ben veel tegen de muur gelopen, maar het is fijn als je uiteindelijk toch dat vertrouwen krijgt. Nochtans moest ik mezelf opleiden, want ik kende van veel aspecten van het ondernemen helemaal niets.” Je kan Warren dus met recht een werkpaard noemen. “Dit hele verhaal heeft me gesterkt in mijn overtuiging dat je nooit mag opgeven. Er is altijd een weg. Als jij denkt dat jouw idee goed is, moet je het gewoon doen. En laat je niet te snel door anderen inpakken: never let your guard down.” De laatste gast van de dag is Saad van Enactus. Deze vereniging heeft als voornaamste doel om studenten uit de comfortzone van de les te halen en hen in de bijzondere wereld van het social entrepreneurship te introduceren. Enactus is een non-profitorganisatie met wortels in de Verenigde Staten. Daar is het al sinds 1975 actief. Intussen is het bedrijf ook overzees gegaan en werkt Enactus in 37 verschillende landen aan sociaal ondernemerschap bij studenten. “Concreet kan je bij Enactus terecht met jouw idee om de wereld te verbeteren. Je komt in een team terecht dat begeleiding krijgt tijdens het hele project, in samenwerking met enkelen van onze partners. Het is een grote kans voor elke student om te leren ondernemen via experimenteren.” Saad maakte enkele jaren geleden zelf zijn start in een Marokkaans team, waar hij de kneepjes van het vak leerde en natuurlijk hoe je moest samenwerken. En met succes, want zijn team haalde de halve finale. Intussen werkt hij voor de Belgische tak van het bedrijf. En dat bevalt hem: “We hebben momenteel elf Belgische teams en er zitten zo’n coole ideeën tussen. Zo was er het idee om waterverspilling tegen te gaan met behulp van een app op je gsm. Die applicatie zou dan gelinkt zijn met het waterbedrijf om te kunnen zien hoeveel water je verbruikt. Dat zou heel wat waterverspilling kunnen voorkomen!” Naast Enactus heeft Saad ook een eigen bedrijf in digital marketing, waarbij hij vooral kleine bedrijven bijstaat in het online groeien. Door corona ging hij door een moeilijke periode: hij verloor heel wat klanten omdat die de deuren moesten sluiten en moest daardoor ook wat werknemers laten gaan. “Ik stond op het punt van stoppen en was zelfs al aan het solliciteren. Maar toen kwam Enactus en ik zag aan de teams hoe fijn het was om te ondernemen. Dat bracht me terug naar de basis en ik kreeg weer motivatie.” Hij hoopt de komende jaren weer te kunnen groeien zodat hij opnieuw werknemers kan aannemen. “Ondernemen gaat vooral over zelf ervaren. Je kan je laten inspireren door mensen of proberen om bepaalde dingen te bekijken of te lezen om bij te leren, maar uiteindelijk moet jij het doen. Vind jouw kans en ga ervoor!” 📷 Jelle Jansegers TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen

In dit webinar presenteerde professor in innovatie en ondernemerschap aan Antwerp Management School Robin de Cock een nieuw type business model canvas dat beter past bij de gemiddelde starter dan het klassiek gebruikte model. Welke stappen moet je als ondernemer zetten wanneer je een goed idee hebt? Volgens professor de Cock kan je ze indelen in drie stappen: fit it, model it en storify it. ‘Fit it’ gaat over je idee. Welk probleem wil je oplossen? Is het probleem groot en interessant genoeg? Past het eigenlijk wel bij het probleem? ‘Storify it’ is het verkopen van je idee. En ‘model it’ is het creëren van een businessmodel rond het idee. Hierop legde professor de Cock het meeste nadruk tijdens zijn webinar. Een businessmodel is een simpele versie van hoe je bedrijf zal werken. Het meest gebruikte model is het business model canvas van Osterwalder. Dat businessmodel is iets dat in evolutie is; het is een werkdocument dat constant wordt aangepast. De verschillende onderdelen ervan zijn met elkaar in contact. Maar het grootste nadeel van Osterwalder’s business model is dat het niet meer overzichtelijk is wanneer je alle onderdelen ingevuld hebt. Het ‘model it’-onderdeel is een pak simplistischer en dus meer overzichtelijk. Het bevat de volgende onderdelen: Wie is je klant? Je moet marktonderzoek doen en beslissen welke markt je gaat betreden. Welke waarde creëer je voor je klant? Hiervoor kan je een value proposition canvas gebruiken, waarbij je jouw oplossing koppelt aan een probleem. Dit lijkt simpel, maar denk maar eens aan Google Glass, dat totaal faalde omdat de verkeerde doelgroep gelinkt werd aan de oplossing die Google bood. Hoe ga je deze problem-solution fit uitvoeren? Zoek uit of je alles zelf kan doen of je beroep moet doen op anderen. Je kan een agressieve groeistrategie gebruiken zoals Uber bijvoorbeeld doet, maar je kan ook kiezen voor samenwerking. Hoe ga je geld genereren? Er moet natuurlijk brood op de plank komen. Hierbij is het belangrijk om het verschil te zien tussen value creation en value capturing. Professor de Cock geeft een voorbeeld uit zijn groentetuin: als hij groenten kweekt, heeft hij iets van waarde. Maar hij capteert die waarde pas als hij zijn groenten voor een bepaalde prijs verkoopt. Om deze groenten te verkopen, kan hij gebruik maken van verschillende value capturing modellen: ad-based (via reclame, zoals bijvoorbeeld Twitter), pay-per-use (betalend per gebruik, zoals bijvoorbeeld Poppy), subscription-based (betalend via abonnement, zoals bijvoorbeeld Netflix), freemium-based (gratis met een premium betalende versie, zoals Tinder) enzovoort. In de Master Innovation & Entrepreneurship aan Antwerp Management School leer je om je ideeën om te zetten in sterke business cases. De opleiding focust zich op jonge mensen met een passie voor ondernemerschap die graag (deeltjes van) grote problemen in de maatschappij oplossen door innovatie en technologie. Professor de Cock was tijdens zijn webinar een enthousiaste ambassadeur van deze masteropleiding die ondernemerschap aanscherpt. Wil jij graag een positieve impact hebben op de samenleving en een onderneming? Heb je zin om innovatie binnen te brengen in een bestaand bedrijf of wil je deel uitmaken van een groot innovatief bedrijf? Dan is deze masteropleiding aan Antwerp Management School wellicht iets voor jou!

Max Smeets, voorzitter van studentenorganisatie SINC, ontving twee partners van de organisatie aan de bakfiets in het Hof van Liere voor een diepgaand interview. We maakten kennis met David Dessers, managing partner bij Cresco Law, een advocatenkantoor gespecialiseerd in ondernemerschap en Valeri Potchekailov, co-founder bij Story Chief, een internationaal gericht bedrijf in content marketing software. Beide heren deelden in het interview boeiende inzichten over het ondernemerschap en gaven ook nog enkele tips mee aan aspirant-ondernemers. Hoe zijn jullie geraakt waar jullie nu staan? David: “Ik startte als advocaat in Brussel en ging na een paar jaar aan de slag bij een Antwerpse start-up. Later werd ik bankier en consultant, om uiteindelijk terug te eindigen in de advocatuur. Sectorfocus in de advocatuur was in België vrij uniek – het bestaat wel in andere landen – en daar wilde ik wel iets mee doen. We zijn acht jaar geleden met zeven personen gestart. Intussen zijn we met 24.” Valeri: “Ik startte als student-ondernemer met een branding agency en ben toen gepivot nar technologie, fundraising, internationaal schalen … We ontwikkelen software die inmiddels door 40.000 bedrijven in 70 verschillende landen gebruikt wordt. Zijn bedrijven op zoek naar een middel om hun online aanwezigheid te vergroten, dan kunnen ze bij ons terecht.” Hoe kunnen de studenten jullie onderneming kennen? Valeri: “Cresco is heel gekend in de start-upwereld in België omdat ze de beste zijn op vlak van advies geven over fundraising.” David: “De reden om Cresco op te starten was de samenwerking met ondernemers. Onze focus is echt werken met ondernemers die hier in België iets opbouwen, en liefst van in het begin zodat alles goed geregeld is.” Wat zijn de grootste fouten die jullie tegenkomen in het ondernemerschap? David: “Je moet zelf tijd en energie investeren in je bedrijf en op basis daarvan je waarde schatten. Niet zomaar even ‘een start-upke doen’.” Valeri: “Fouten maken is het beste dat je kan doen. Experimenten draaien vaak niet uit zoals je hoopte, maar daar leer je uit. Bij ons was onze grootste fout dat we te snel mensen aangeworven hebben. En dat we ze te traag weer ontsloegen. Nochtans is ‘hire slow fire fast’ een internationale slogan.” David: “Mijn fouten liggen vooral in het doen van dingen die niet goed aanvoelden op vlak van sfeer of insteek. We hebben geen onderneming gebaseerd op een product; we zijn een echte people business. Het is belangrijk dat je de bedrijfscultuur kent en dat die bij je past. Waar we nu meer aandacht aan besteden dan in het begin is iedereen op dezelfde golflengte krijgen.” Hoe zag jullie studententijd eruit? Valeri: “Tijdens mijn eerste studie ging ik heel veel uit. Maar de opleiding marketing was voor mij echt een openbaring. Ik ging zelfs naar de lessen! En toen ik ondernemer werd, kon ik niet geloven dat mijn medestudenten uitgingen en gingen drinken in plaats van iets nuttigs te doen met hun tijd.” David: “Ik wilde altijd rechten doen en een klassiek advocaat worden, je weet wel, pleiten in de rechtbank. Mijn eerste jaar moest ik dubbelen, te veel gefeest. Mijn ouders gaven me een tweede kans en die greep ik. Toen moest ik een zomerstage doen bij een pleiter … Ik vond het verschrikkelijk. Ik ging nog een jaar bijstuderen in Hamburg en daar ontmoette ik een professor die gepassioneerd lesgaf in vennootschapsrecht. Toen wist ik wat ik wilde doen. Eender wat je graag doet, doe het met passie en plezier: het leven is te kort om ongelukkig te zijn met wat je doet.” Hoe zit het met de balans tussen jullie werk en jullie privéleven? Valeri: “Steve Jobs heeft eens gezegd dat je verschillende bollen in de lucht moet houden in je leven. Je gezin is een glazen bol en je werk een rubberen: die kaatst dus terug wanneer die valt. De glazen bol van je gezin niet. Het is de kunst om de bollen in balans te houden. In het begin werkte ik heel veel, maar na verloop van tijd ging ik bewuster met mijn tijd om. Het is nu voor mij heel belangrijk om tijd te hebben voor mijn gezin, maar ook voor mezelf.” David: “Een bedrijf opstarten en uitbouwen is heel intens. Mijn zoon is vijftien en ik heb altijd de nodige tijd voor hem genomen. Ik ga dat niet in tijd uitdrukken – het gaat me om de focus. Hij moest voelen dat ik enkel met hem bezig was en niet met iets anders. Maar balans houden is wel moeilijk. Ken je het gezegde ‘het kerkhof ligt vol met onvervangbaren’? De dingen gaan echt wel verder zonder jou. De wereld zal niet stoppen als je niet werkt op vakantie.” Hoe maken jullie jullie hoofd leeg? Valeri: “Mijn werk stopt niet op een bepaald uur, maar als ik thuis ben en mijn kinderen mijn aandacht nodig hebben, laat ik alles vallen. Ik reis graag. En ik sport veel. Ik heb ook een grote hond die uitgelaten moet worden en waar ik veel mee bezig ben.” David: “Ik sport ook graag. Daar moet je ook consequent tijd voor maken en het inplannen zodat het een deel wordt van je dag. Ik loop elke dag een uur, zonder elektronica. Ik heb geen hond, wel een kat, maar die kan je niet zo goed uitlaten.” Vorig jaar werden we plots geconfronteerd met een pandemie. Hoe hebben jullie daarvan de impact gemerkt? Valeri: “Thuiswerk kenden we en deden we al, maar de emotionele impact hadden we niet kunnen voorspellen. We hebben een aantal mensen met burn-out gehad door het wegvallen van het sociaal contact. Nu hebben we bewust gekozen voor hybride werk: je kiest zelf of en wanneer je komt werken, natuurlijk met behoud van de targets die verwacht worden. Mensen zijn veel productiever als je hen die vrijheid geeft.” David: “Dat klinkt herkenbaar. De jongste mensen uit ons team vroegen ook vaak om terug naar kantoor te komen omdat ze vereenzaamden. We hebben mensen aangenomen zonder hen in het echt te zien en er zijn mensen die vertrokken zijn omdat ze plots veel tijd hadden om na te denken. En ikzelf heb gevloekt op al die online vergaderingen, maar deze ochtend was ik dan ineens weer drie uur kwijt door het verkeer. Dan besefte ik pas in wat voor luxesituatie we zaten het afgelopen anderhalf jaar.” Wat zijn jullie doelen nog voor de komende jaren? Valeri: “Nog heel hard groeien, wereldleider worden in ons product en dan ons bedrijf duur verkopen.” David: “Groeien als een hecht team met de focus op onze ondernemers. En een lessenreeks over groei en samenwerking organiseren voor ondernemers, investeerders en grote bedrijven.” Welk advies kunnen jullie nog meegeven aan onze student-ondernemers? Valeri: “Doe wat je graag doet, anders wordt het supersaai en gaat het niet vooruit. Wil je ondernemen, dan is het nu het moment: het is goedkoop, het heeft veel voordelen, je gaat heel veel leren uit je fouten en je kan met veel meer kennis afstuderen.” David: “Toen ik studeerde bestonden er geen organisaties zoals SINC. Ik zou aanraden van hen te leren: ik denk dat je er niet vroeg genoeg bij kan zijn. Pas wel op met de realiteit: niet alles is sponsoring en gratis. Begin er snel aan en bevraag andere ondernemers.”