Doorzoek deze website

Mien is actief als ondernemerscoach. Mien gaat ervan uit dat een onderneming maar zo sterk is als zijn ondernemer. En daarom ondersteunt ze ondernemers zichzelf te managen om op die manier hun bedrijf te laten groeien zoals dat bij jou past. Over sales, marketing en andere zaken kan je vanalles opzoeken, maar Mien laat ondernemers focussen op zichzelf. In het wervelende 45 minuten- webinar nam Mien ons mee door drie principes om te excelleren in ondernemerschap, onze onderneming en onze persoon. Nadien gaf ze vijf pijlers mee om ons potentieel te benutten, telkens duidelijk en uitgebreid geïllustreerd met verschillende voorbeelden. Het eerste principe is radicaal eigenaarschap. Dat betekent dat je moet ophouden met de dingen extern te leggen (het weer, de markt, de overheid …) en moet kijken naar hoe jij omgaat met de dingen. Op sommige zaken heb je inderdaad geen impact, maar wat leer jij eruit? Hoe kan je dit anders aanpakken? Het tweede principe is weerstand opzoeken om weerstand op te bouwen. Zoals je dat doet in de fitness wanneer je gewichten gebruikt om spieren te kweken. Soms is het gewoon goed om even de minder comfortabele weg te nemen wanneer je daardoor beter wordt. Mien doet het met een koude douche iedere ochtend – welke uitdaging kies jij voor jezelf? Het derde principe is delayed gratification. Onze maatschappij surft op de snelle voldoening op korte termijn, maar eigenlijk levert het denken op de lange termijn en de daarbijhorende extra inspanningen meer voldoening op. Denk dus na voor je ja zegt op snelle cash voor een opdracht die niet bij je past, en haal ook voldoening uit de reis in plaats van enkel uit de bestemming. Een vaak terugkerende vraag die ondernemers zich stellen, is hoe ze productiever kunnen zijn en hun tijd beter kunnen benutten. Daar weet Mien wel raad mee. Allereerst heb je een duidelijke strategische focus nodig. Formuleer voor jezelf waar je naartoe wil: is het de logische volgende stap in je onderneming of wil je dat zelf ook graag? Word je gelukkig van de volgende stap of wordt het van je verwacht? 94 % van de ondernemers wil meer vrijheid door het ondernemen, maar slechts 18 % ervaart dit ook. Je focus ligt trouwens niet enkel in je ondernemend leven, maar in je volledige leven. Wat is voor jou belangrijk? Waar doe je het allemaal voor? Stel doelen op die voor jou relevant zijn en herinner jezelf hier regelmatig aan. Zeg nee tegen aanbiedingen die niet bij jouw doelen passen. Vervolgens zet je je operationele focus op scherp. Het is belangrijk afleiding te verminderen en zo je focus te verhogen. Wees eerlijk met jezelf: hoe vaak leid je jezelf af? Vaak is afleiding te verminderen met enkele simpele trucs, zoals het afzetten van het internet of het sluiten van je deur. Houd iets bij de hand om bepaalde zaken op te schrijven, zodat je geen duizend balletjes in de lucht moet houden. Daarnaast kan je proberen om een beperkte tijd in te plannen voor een bepaalde taak, of het gevoel op te roepen dat je zal hebben als je die taak klaar hebt. Ook single tasking is belangrijk: een taak per keer. Ons brein is namelijk niet gemaakt voor multitasking. Voor een ondernemer zijn systemen en structuren onmisbaar. De structuur is onder te verdelen in drie grote blokken: verzamelen, verwerken en uitvoeren. Natuurlijk is de eerste stap alles verzamelen wat je nog te doen hebt. Dat zet je best samen op een plaats. Nadien ga je op een vast moment door deze lijst. Is wat je opgeschreven hebt informatie of actie? Komt het in de to do lijst, mag je het schrappen of moet je erover nadenken? Om tenslotte alles uit te voeren, helpt time blocking: het blokkeren van bepaalde momenten in je agenda. Vroeg of laat krijgt iedere ondernemer te maken met uitstelgedrag en daaraan gelinkt motivatie en wilskracht. Het is zaak om uit te maken wat er juist onder het uitstelgedrag ligt. Afhankelijk van de bron van het uitstelgedrag heb je andere actie nodig. Motivatie kan je boosten door je bewust te zijn van je autonomie, de verbinding die je hebt met anderen of met de hogere doelen die je voor ogen hebt of de competentie die je voor die taak hebt. En wilskracht tenslotte kan soms ook uitgeput zijn. Doe de lastige dingen daarom best ’s ochtends, als je wilskracht nog niet moe is. Tenslotte heeft iedereen energie nodig. Je voeding is je brandstof, maar daarnaast moet je ook voldoende bewegen om je energiepeil hoog te houden. Slaap en een goede ademhaling zijn ook onmisbaar. Stop met je te focussen op dingen waar je geen vat op hebt, en vergeef anderen: als je je niet over bepaalde zaken kan zetten, vreet dat energie. Ook ontfocussen is niet onbelangrijk: alles wat je doet om je productiviteit te verhogen, gaat tenslotte ten koste van onze creativiteit. Las bewust een rustmoment in en knal nadien extra hard! Raakte je net zoals wij geïnspireerd door Miens visie op ondernemen? Haar boek Exponentieel potentieel is verkrijgbaar via haar website lifegoalcoaching.be TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen

Op deze vierde dag van het mooiste festival voor jonge ondernemers streken de bakfietsen van TAKEOFFANTWERP_ neer in de lobby van een prachtig gebouw aan de Ossenmarkt: dat van Antwerp Management School. Gastheer van de dag werd door studentenorganisatie SINC afgevaardigd: Toon Verheyen. Hij gidste ons met veel plezier de dag door. De eerste gast was Jolein Van Eyck van VOKA – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland. Zij is daar startersadviseur en heeft sinds kort ook haar eigen onderneming: de Wijnbrigade. “Eigenlijk heeft corona een goede impact gehad op het ondernemerschap. Mensen hadden tijd om na te denken en daar kwamen veel goede ondernemersideeën uit.” Bij VOKA – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland is het dus erg druk. Ze bieden verschillende diensten aan voor ondernemers: met bijna elke vraag kan je bij hen terecht. “Voor ons zijn student-ondernemers ook ondernemers. Zij kunnen terecht bij onze starterswerking: verschillende trajecten voor ondernemers in ieder stadium van het ondernemerschap. Voor studenten is dit zelfs volledig gratis.” Samen met SINC organiseert VOKA – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland de SINC accelerator. Deze start met een pitchavond begin november, waarna je kans maakt om deel te nemen aan een persoonlijk traject met een leuk weekend en waardevolle sessies om van je onderneming een succes te maken. “We zijn erg blij dat er weer evenementen aankomen. We hebben twee jaar aan evenementen in te halen … Onze najaarsagenda zit dus propvol.” Jolein kon het zelf niet laten ook aan het ondernemen te slagen. Met De Wijn Brigade wil ze wijnkennis toegankelijk maken voor jonge levensgenieters. Het startte allemaal als hobby: “Ik ben een echte foodie, maar kon me zo storen aan de wijnkaarten zonder uitleg die je op restaurant kreeg. Daarom organiseer ik nu workshops voor mensen zoals ik. En op die manier kan ik ook nog eens mijn eigen ondernemerservaringen delen met de mensen die ik begeleid: practice what you preach!” Sebastien Devlies was gast nummer twee. Hij studeerde vorig jaar aan Antwerp Management School en begon vorig jaar met zijn vriendin een start-up in foodtech: Make it mine, een online platform voor mensen met voedselrestricties. Via je profiel geef je mee welk voedsel je moet of wil vermijden. Je trekt een foto van het recept dat je graag wil klaarmaken en het platform geeft je via een algoritme de nodige alternatieven zodat jij dat toch kan genieten van dat recept. “Ik heb altijd al willen ondernemen, dus Antwerp Management School was een logische stap. Ik heb er geen spijt van, want de opleiding heeft me erg veel bijgebracht.” Momenteel zit Make it mine nog in de ontwikkelingsfase, maar het platform zal binnenkort beschikbaar zijn als proefversie. De volgende stap zal het ophalen van geld zijn om de technologie verder bij te schaven. Vorig jaar zijn ze daar eigenlijk al mee gestart: “Via een wedstrijd van Antwerp Management School deden we mee aan een wedstrijd om € 20.000 aan software ontwikkeling te winnen, een wedstrijd die we wonnen.” Op termijn wil Make it mine het go-toplatform worden voor iedereen die rekening moet of wil houden met voedingsrestricties: niet enkel allergieën of intoleranties, maar ook verschillende diëten. “Ik geloof dat de toekomst zal werken met een voedselprofiel zoals op ons platform: restaurants kunnen je komst voorbereiden, voedingsboxen kunnen aangepast worden aan je noden en supermarkten kunnen hun aanbod afstellen op wat jij wel of niet eet.” Arnaud Smits is de laatste gast van de dag. Hij stelt zichzelf meteen voor als een ambitieuze West-Vlaming met een missie. Benieuwd wat we ons daarbij moeten voorstellen … Arnaud is founder van FunFoo, een maaltijdboxservice voor jonge gezinnen met kinderen. Het is de bedoeling om de kinderen aan te zetten tot het eten van meer groenten en fruit. Dit willen ze vooral doen via het kookproces en de branding van de box. “De inspiratie zat ‘m in de interviews die we deden met jonge gezinnen, die ons vaak vertelden dat er ’s avonds verschillende potjes werden gekookt. Dat vonden we echt ridicuul en dat zorgde ervoor dat we daar iets aan wilden doen.” De grote stimulans om te beginnen met ondernemen vond Arnaud tijdens zijn opleiding aan Antwerp Management School. Twee personen met de geschikte mentaliteit kruisten daar ook zijn pad. Zij vormden een extra duwtje in de rug om te kiezen voor het ondernemerschap en voor FunFoo. De maaltijdboxservice zit intussen in de laatste fase van lancering. Het is dus heel druk bij Arnaud in Kortrijk. “Mijn werkdagen zijn erg chaotisch. Ik ben een ochtendmens, dus ik start erg vroeg. Ik begin met administratieve taken en maak de rest van de dag tijd voor vergaderingen en telefoontjes.” Momenteel zit FunFoo enkel in Antwerpen, maar Arnaud & co hebben de bedoeling om uit te breiden naar de rest van Vlaanderen. Het doel van het trio is duidelijk: “We willen graag een impact hebben op de kinderen. En daarnaast evolueren tot de educatieve Studio100.” 📷 Jelle Jansegers TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen Powered by: ACERTA - SBB ACCOUNTANTS & ADVISEURS - KBC

De prachtige nazomerdag die dag vijf van onze campustour was, lokte heel wat volk naar het Hof van Liere, met haar prachtige historische binnentuin. Het werd een toplocatie voor de bakfietsen van de tour, en natuurlijk voor de gasten die we mochten ontvangen. Vandaag speelde afgevaardigde van SINC Lars Gysbrechts voor gastheer. De eerste gast was sympathieke Kempenaar Maarten Beyens, die een kledinglijn heeft waarbij elke collectie geïnspireerd wordt door iemands persoonlijke verhaal. Zijn concept kreeg de toepasselijke naam Untolded: een mix van to tell en unfolded. “Het begon allemaal met het strafwerk dat ik gekregen had van mijn professor Engels. Omdat ik mijn boek vergeten was, moest ik een pagina in het Engels schrijven. Ik zag weinig meerwaarde in het overschrijven van een tekst, dus schreef ik een verhaaltje over een astronaut.” Maarten wilde echter meer doen met zijn idee. Hij liet een illustratie geïnspireerd door het verhaal op een hoodie drukken. “Mijn vrienden waren meteen enthousiast en wilden die hoodie ook. Mijn papa was ook heel enthousiast. Zijn vader was ook ondernemer. Ik ben dus eigenlijk van in het begin met veel steun omringd geweest.” Maarten kreeg veel steun van zijn omgeving, maar daar waren niet meteen ondernemers terug te vinden. “Ik ben altijd bang geweest om hulp te vragen, maar daar is dit jaar verandering in gekomen. Ik startte een traject bij VOKA kamer van koophandel Antwerpen-Waasland, zocht hulp en betrok mensen bij mijn project. Ik kon zelf ook hulp bieden aan andere starters, wat ik heel tof vond.” Ondertussen werkt Maarten aan een tweede collectie, waarvoor hij samenwerkt met een fotografe. De collectie lanceert in februari volgend jaar. “Er is nog heel veel te doen en ik doe momenteel bijna alles alleen. Dat zorgt er wel voor dat er soms moeilijke momenten zijn, maar dan moet je doorzetten, want je plukt er enkel de vruchten van. Elke ondernemer komt wel op een punt waarop stoppen dichtbij is, maar er zullen ook momenten komen waarop je de motivatie weer vindt. Je moet je dromen achterna blijven gaan.” Van kleren naar paarden: via Warren Blust, student rechten, is de stap snel gezet. Met zijn bedrijf De Kraal, genoemd naar het domein waar het bedrijf gelegen is, organiseert hij (inter)nationale paardensportevents en biedt hij trainingsfaciliteiten en onderdak aan voor paarden. Warren kwam als kind via een kamp bij de paardensport terecht. Via zijn trainers kon hij meehelpen op evenementen, iets wat hij enorm leuk vond. “Dan begin je te studeren, wat ook belangrijk is, maar waardoor je minder tijd hebt voor je hobby’s. En dan kwam plots corona, waardoor je meer tijd kreeg voor je hobby’s. Toen kwam de kans om De Kraal over te nemen en hier zitten we nu.” De kraal is geen one man show. Enkel voor de dagelijkse gang van zaken heeft Warren al vier mensen in dienst. Hijzelf is de zaakvoerder en stippelt het beleid uit. Mede-aandeelhouders van het bedrijf zijn zijn ouders: zij zijn Warrens steun en toeverlaat, maar hebben zelf niks met paarden. Samen proberen ze van het bedrijf een moderne, sportieve en duurzame onderneming te maken. “We willen stap voor stap renoveren, onze mestverwerking verduurzamen en gewoonweg een topstal worden.” Warren leerde veel van andere ondernemers. “Ik ben veel tegen de muur gelopen, maar het is fijn als je uiteindelijk toch dat vertrouwen krijgt. Nochtans moest ik mezelf opleiden, want ik kende van veel aspecten van het ondernemen helemaal niets.” Je kan Warren dus met recht een werkpaard noemen. “Dit hele verhaal heeft me gesterkt in mijn overtuiging dat je nooit mag opgeven. Er is altijd een weg. Als jij denkt dat jouw idee goed is, moet je het gewoon doen. En laat je niet te snel door anderen inpakken: never let your guard down.” De laatste gast van de dag is Saad van Enactus. Deze vereniging heeft als voornaamste doel om studenten uit de comfortzone van de les te halen en hen in de bijzondere wereld van het social entrepreneurship te introduceren. Enactus is een non-profitorganisatie met wortels in de Verenigde Staten. Daar is het al sinds 1975 actief. Intussen is het bedrijf ook overzees gegaan en werkt Enactus in 37 verschillende landen aan sociaal ondernemerschap bij studenten. “Concreet kan je bij Enactus terecht met jouw idee om de wereld te verbeteren. Je komt in een team terecht dat begeleiding krijgt tijdens het hele project, in samenwerking met enkelen van onze partners. Het is een grote kans voor elke student om te leren ondernemen via experimenteren.” Saad maakte enkele jaren geleden zelf zijn start in een Marokkaans team, waar hij de kneepjes van het vak leerde en natuurlijk hoe je moest samenwerken. En met succes, want zijn team haalde de halve finale. Intussen werkt hij voor de Belgische tak van het bedrijf. En dat bevalt hem: “We hebben momenteel elf Belgische teams en er zitten zo’n coole ideeën tussen. Zo was er het idee om waterverspilling tegen te gaan met behulp van een app op je gsm. Die applicatie zou dan gelinkt zijn met het waterbedrijf om te kunnen zien hoeveel water je verbruikt. Dat zou heel wat waterverspilling kunnen voorkomen!” Naast Enactus heeft Saad ook een eigen bedrijf in digital marketing, waarbij hij vooral kleine bedrijven bijstaat in het online groeien. Door corona ging hij door een moeilijke periode: hij verloor heel wat klanten omdat die de deuren moesten sluiten en moest daardoor ook wat werknemers laten gaan. “Ik stond op het punt van stoppen en was zelfs al aan het solliciteren. Maar toen kwam Enactus en ik zag aan de teams hoe fijn het was om te ondernemen. Dat bracht me terug naar de basis en ik kreeg weer motivatie.” Hij hoopt de komende jaren weer te kunnen groeien zodat hij opnieuw werknemers kan aannemen. “Ondernemen gaat vooral over zelf ervaren. Je kan je laten inspireren door mensen of proberen om bepaalde dingen te bekijken of te lezen om bij te leren, maar uiteindelijk moet jij het doen. Vind jouw kans en ga ervoor!” 📷 Jelle Jansegers TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen

In dit webinar presenteerde professor in innovatie en ondernemerschap aan Antwerp Management School Robin de Cock een nieuw type business model canvas dat beter past bij de gemiddelde starter dan het klassiek gebruikte model. Welke stappen moet je als ondernemer zetten wanneer je een goed idee hebt? Volgens professor de Cock kan je ze indelen in drie stappen: fit it, model it en storify it. ‘Fit it’ gaat over je idee. Welk probleem wil je oplossen? Is het probleem groot en interessant genoeg? Past het eigenlijk wel bij het probleem? ‘Storify it’ is het verkopen van je idee. En ‘model it’ is het creëren van een businessmodel rond het idee. Hierop legde professor de Cock het meeste nadruk tijdens zijn webinar. Een businessmodel is een simpele versie van hoe je bedrijf zal werken. Het meest gebruikte model is het business model canvas van Osterwalder. Dat businessmodel is iets dat in evolutie is; het is een werkdocument dat constant wordt aangepast. De verschillende onderdelen ervan zijn met elkaar in contact. Maar het grootste nadeel van Osterwalder’s business model is dat het niet meer overzichtelijk is wanneer je alle onderdelen ingevuld hebt. Het ‘model it’-onderdeel is een pak simplistischer en dus meer overzichtelijk. Het bevat de volgende onderdelen: Wie is je klant? Je moet marktonderzoek doen en beslissen welke markt je gaat betreden. Welke waarde creëer je voor je klant? Hiervoor kan je een value proposition canvas gebruiken, waarbij je jouw oplossing koppelt aan een probleem. Dit lijkt simpel, maar denk maar eens aan Google Glass, dat totaal faalde omdat de verkeerde doelgroep gelinkt werd aan de oplossing die Google bood. Hoe ga je deze problem-solution fit uitvoeren? Zoek uit of je alles zelf kan doen of je beroep moet doen op anderen. Je kan een agressieve groeistrategie gebruiken zoals Uber bijvoorbeeld doet, maar je kan ook kiezen voor samenwerking. Hoe ga je geld genereren? Er moet natuurlijk brood op de plank komen. Hierbij is het belangrijk om het verschil te zien tussen value creation en value capturing. Professor de Cock geeft een voorbeeld uit zijn groentetuin: als hij groenten kweekt, heeft hij iets van waarde. Maar hij capteert die waarde pas als hij zijn groenten voor een bepaalde prijs verkoopt. Om deze groenten te verkopen, kan hij gebruik maken van verschillende value capturing modellen: ad-based (via reclame, zoals bijvoorbeeld Twitter), pay-per-use (betalend per gebruik, zoals bijvoorbeeld Poppy), subscription-based (betalend via abonnement, zoals bijvoorbeeld Netflix), freemium-based (gratis met een premium betalende versie, zoals Tinder) enzovoort. In de Master Innovation & Entrepreneurship aan Antwerp Management School leer je om je ideeën om te zetten in sterke business cases. De opleiding focust zich op jonge mensen met een passie voor ondernemerschap die graag (deeltjes van) grote problemen in de maatschappij oplossen door innovatie en technologie. Professor de Cock was tijdens zijn webinar een enthousiaste ambassadeur van deze masteropleiding die ondernemerschap aanscherpt. Wil jij graag een positieve impact hebben op de samenleving en een onderneming? Heb je zin om innovatie binnen te brengen in een bestaand bedrijf of wil je deel uitmaken van een groot innovatief bedrijf? Dan is deze masteropleiding aan Antwerp Management School wellicht iets voor jou!

Max Smeets, voorzitter van studentenorganisatie SINC, ontving twee partners van de organisatie aan de bakfiets in het Hof van Liere voor een diepgaand interview. We maakten kennis met David Dessers, managing partner bij Cresco Law, een advocatenkantoor gespecialiseerd in ondernemerschap en Valeri Potchekailov, co-founder bij Story Chief, een internationaal gericht bedrijf in content marketing software. Beide heren deelden in het interview boeiende inzichten over het ondernemerschap en gaven ook nog enkele tips mee aan aspirant-ondernemers. Hoe zijn jullie geraakt waar jullie nu staan? David: “Ik startte als advocaat in Brussel en ging na een paar jaar aan de slag bij een Antwerpse start-up. Later werd ik bankier en consultant, om uiteindelijk terug te eindigen in de advocatuur. Sectorfocus in de advocatuur was in België vrij uniek – het bestaat wel in andere landen – en daar wilde ik wel iets mee doen. We zijn acht jaar geleden met zeven personen gestart. Intussen zijn we met 24.” Valeri: “Ik startte als student-ondernemer met een branding agency en ben toen gepivot nar technologie, fundraising, internationaal schalen … We ontwikkelen software die inmiddels door 40.000 bedrijven in 70 verschillende landen gebruikt wordt. Zijn bedrijven op zoek naar een middel om hun online aanwezigheid te vergroten, dan kunnen ze bij ons terecht.” Hoe kunnen de studenten jullie onderneming kennen? Valeri: “Cresco is heel gekend in de start-upwereld in België omdat ze de beste zijn op vlak van advies geven over fundraising.” David: “De reden om Cresco op te starten was de samenwerking met ondernemers. Onze focus is echt werken met ondernemers die hier in België iets opbouwen, en liefst van in het begin zodat alles goed geregeld is.” Wat zijn de grootste fouten die jullie tegenkomen in het ondernemerschap? David: “Je moet zelf tijd en energie investeren in je bedrijf en op basis daarvan je waarde schatten. Niet zomaar even ‘een start-upke doen’.” Valeri: “Fouten maken is het beste dat je kan doen. Experimenten draaien vaak niet uit zoals je hoopte, maar daar leer je uit. Bij ons was onze grootste fout dat we te snel mensen aangeworven hebben. En dat we ze te traag weer ontsloegen. Nochtans is ‘hire slow fire fast’ een internationale slogan.” David: “Mijn fouten liggen vooral in het doen van dingen die niet goed aanvoelden op vlak van sfeer of insteek. We hebben geen onderneming gebaseerd op een product; we zijn een echte people business. Het is belangrijk dat je de bedrijfscultuur kent en dat die bij je past. Waar we nu meer aandacht aan besteden dan in het begin is iedereen op dezelfde golflengte krijgen.” Hoe zag jullie studententijd eruit? Valeri: “Tijdens mijn eerste studie ging ik heel veel uit. Maar de opleiding marketing was voor mij echt een openbaring. Ik ging zelfs naar de lessen! En toen ik ondernemer werd, kon ik niet geloven dat mijn medestudenten uitgingen en gingen drinken in plaats van iets nuttigs te doen met hun tijd.” David: “Ik wilde altijd rechten doen en een klassiek advocaat worden, je weet wel, pleiten in de rechtbank. Mijn eerste jaar moest ik dubbelen, te veel gefeest. Mijn ouders gaven me een tweede kans en die greep ik. Toen moest ik een zomerstage doen bij een pleiter … Ik vond het verschrikkelijk. Ik ging nog een jaar bijstuderen in Hamburg en daar ontmoette ik een professor die gepassioneerd lesgaf in vennootschapsrecht. Toen wist ik wat ik wilde doen. Eender wat je graag doet, doe het met passie en plezier: het leven is te kort om ongelukkig te zijn met wat je doet.” Hoe zit het met de balans tussen jullie werk en jullie privéleven? Valeri: “Steve Jobs heeft eens gezegd dat je verschillende bollen in de lucht moet houden in je leven. Je gezin is een glazen bol en je werk een rubberen: die kaatst dus terug wanneer die valt. De glazen bol van je gezin niet. Het is de kunst om de bollen in balans te houden. In het begin werkte ik heel veel, maar na verloop van tijd ging ik bewuster met mijn tijd om. Het is nu voor mij heel belangrijk om tijd te hebben voor mijn gezin, maar ook voor mezelf.” David: “Een bedrijf opstarten en uitbouwen is heel intens. Mijn zoon is vijftien en ik heb altijd de nodige tijd voor hem genomen. Ik ga dat niet in tijd uitdrukken – het gaat me om de focus. Hij moest voelen dat ik enkel met hem bezig was en niet met iets anders. Maar balans houden is wel moeilijk. Ken je het gezegde ‘het kerkhof ligt vol met onvervangbaren’? De dingen gaan echt wel verder zonder jou. De wereld zal niet stoppen als je niet werkt op vakantie.” Hoe maken jullie jullie hoofd leeg? Valeri: “Mijn werk stopt niet op een bepaald uur, maar als ik thuis ben en mijn kinderen mijn aandacht nodig hebben, laat ik alles vallen. Ik reis graag. En ik sport veel. Ik heb ook een grote hond die uitgelaten moet worden en waar ik veel mee bezig ben.” David: “Ik sport ook graag. Daar moet je ook consequent tijd voor maken en het inplannen zodat het een deel wordt van je dag. Ik loop elke dag een uur, zonder elektronica. Ik heb geen hond, wel een kat, maar die kan je niet zo goed uitlaten.” Vorig jaar werden we plots geconfronteerd met een pandemie. Hoe hebben jullie daarvan de impact gemerkt? Valeri: “Thuiswerk kenden we en deden we al, maar de emotionele impact hadden we niet kunnen voorspellen. We hebben een aantal mensen met burn-out gehad door het wegvallen van het sociaal contact. Nu hebben we bewust gekozen voor hybride werk: je kiest zelf of en wanneer je komt werken, natuurlijk met behoud van de targets die verwacht worden. Mensen zijn veel productiever als je hen die vrijheid geeft.” David: “Dat klinkt herkenbaar. De jongste mensen uit ons team vroegen ook vaak om terug naar kantoor te komen omdat ze vereenzaamden. We hebben mensen aangenomen zonder hen in het echt te zien en er zijn mensen die vertrokken zijn omdat ze plots veel tijd hadden om na te denken. En ikzelf heb gevloekt op al die online vergaderingen, maar deze ochtend was ik dan ineens weer drie uur kwijt door het verkeer. Dan besefte ik pas in wat voor luxesituatie we zaten het afgelopen anderhalf jaar.” Wat zijn jullie doelen nog voor de komende jaren? Valeri: “Nog heel hard groeien, wereldleider worden in ons product en dan ons bedrijf duur verkopen.” David: “Groeien als een hecht team met de focus op onze ondernemers. En een lessenreeks over groei en samenwerking organiseren voor ondernemers, investeerders en grote bedrijven.” Welk advies kunnen jullie nog meegeven aan onze student-ondernemers? Valeri: “Doe wat je graag doet, anders wordt het supersaai en gaat het niet vooruit. Wil je ondernemen, dan is het nu het moment: het is goedkoop, het heeft veel voordelen, je gaat heel veel leren uit je fouten en je kan met veel meer kennis afstuderen.” David: “Toen ik studeerde bestonden er geen organisaties zoals SINC. Ik zou aanraden van hen te leren: ik denk dat je er niet vroeg genoeg bij kan zijn. Pas wel op met de realiteit: niet alles is sponsoring en gratis. Begin er snel aan en bevraag andere ondernemers.”

Nathalie De Schepper is naast de powervrouw achter het modelabel Tiny Dreams en adviesbureau Seymore ook crowdfunding expert. Deze expertise bouwde ze op bij VOKA – Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland en gebruikt ze onder andere in haar lessen rond ondernemerschap bij AP en KDG Hogeschool. Ze schreef naast nieuwe cursussen voor beide hogescholen intussen ook een boek rond crowdfunding: Crowdfunding Essentials, wat nu in de rekken ligt. In dit webinar leidt ze ons langs deze essentials en geeft ze de nodige tips om van jouw campagne een succes te maken. De basis van crowdfunding is dat je bij een grote groep mensen een klein bedrag ophaalt, om met al die kleine bedragen jouw project te financieren. Maar dit is niet zo simpel als het lijkt. Zo moet je bijvoorbeeld beginnen met een hoop denkwerk. Hoe concreter je project is, hoe beter het overkomt naar je doelpubliek. Daarnaast moet je ook nadenken over je doelbedrag: hoeveel heb je nodig? Zet je het doelbedrag lager dan wat je nodig hebt omdat je nog geldbronnen hebt? Of kies je juist voor een hoger bedrag omdat je denkt dat je een grote groep mensen gaat bereiken? Bovendien moet je ook beslissen welke beloning je aan je funders zal geven. Een andere beslissing die je moet nemen is welk platform je kiest voor je campagne. Een platform is een online ruimte waar je je campagne op kan lanceren. Je hebt veel verschillende platformen: internationale, nationale en zelfs lokale. Jij kan het beste uitmaken welke bij jou past. Je vraagt je misschien af of je zo’n platform wel nodig hebt – het antwoord is nee, dat moet niet, maar het is wel een volledig waterdicht systeem met goede algemene voorwaarden en degelijke functionaliteiten. Bovendien hebben je funders dan het idee dat er een tussenpersoon is tussen hun geld en jouw project en dat boezemt meer vertrouwen in. Last but not least heb je een goed eigen netwerk nodig. Je mag gerust voor je project verder kijken dan je intieme kring, maar het is wel die kring waar je start met geld ophalen. Later bouw je stapsgewijs op naar een grotere crowd. Wil je volledige transparantie tonen? Wil je je netwerk inzetten? Vind je het niet erg om constant mensen te mobiliseren voor jouw project? Dan is crowdfunding iets voor jou. Het is namelijk niet enkel het zoeken naar financiering, maar ook een marketingcampagne. Als je het goed doet, haal je niet enkel geld op, maar vind je ook klanten, doe je marktonderzoek, kom je bij nieuwe doelgroepen terecht en haal je de pers. Crowdfunding kan bovendien gecombineerd worden met andere financieringsvormen en is vaak ook een hefboom voor andere financieringsvormen. De campagne zelf is meestal gauw voorbij. De meeste crowdfundingcampagnes lopen 40 tot 45 dagen. Dit is goed om het sense of urgency gevoel aan te wakkeren, zodat mensen hun bijdrage niet gaan uitstellen. Maar hoe krijg je nu die bijdrage van mensen? Er zijn verschillende vormen van crowdfunding die deze vraag beantwoorden. De eerste vorm is donation based: een crowdfunding puur gebaseerd op de goodwill van mensen. Dit zie je vaak bij campagnes van bijvoorbeeld 11.11.11. Voor bedrijven is het echter heel moeilijk om op deze manier geld op te halen. Een tweede vorm, voornamelijk geschikt voor ondernemers die al even bezig zijn, is reward based: in ruil voor donatie krijg je iets tastbaars. En een laatste vorm is financiële crowdfunding, waar je een lending based variatie van hebt (je gebruikt het geld als lening en betaalt interest terug aan de funder), een equity based variant (de funder koopt een aandeel in jouw bedrijf) of een tussenvorm van beide (de funder kan zijn lening omzetten naar aandelen). Het is belangrijk voldoende tijd te besteden aan de communicatie in je campagne. Nathalie gebruikte de golden circle van Simon Sinek om dit meer uit te spitten. Het is namelijk erg belangrijk dat je bij crowdfunding vertrekt vanuit de reden waarom je iets doet, in plaats van enkel te focussen op wat je doet. Daarnaast is positive framing ook niet te onderschatten. Het is de bedoeling dat je mensen betrekt in je verhaal en vanuit die betrokkenheid geld ophaalt. Communication is key! In haar webinar gaf Nathalie ook enkele concrete tips voor crowdfundingsacties mee. We onthouden vooral dat je een goede PR-campagne moet voeren via verschillende kanalen nog voor de crowdfunding zelf van start gaat, want het succes van een crowdfunding kan je meten aan de eerste vier uur dat hij online is. De PR-campagne bestaat uit een goede perskit en een kwalitatieve pitchvideo, een korte en dynamische campagnetekst en het efficiënt gebruiken van de updatepagina van het platform dat je gekozen hebt. Tenslotte eindigde Nathalie haar les met drie do’s voor je crowdfundingcampagne: Neem zoveel mogelijk obstakels weg voor je funders: leg uit wat crowdfunding is en hoe ze kunnen funden. Je netwerk spammen met je project is een must. Kapitaliseer je succes door het natraject van crowdfunding niet te negeren. Een goede toolkit voor crowdfunding vind je gratis via crowdfundingessentials.be. Ben je op zoek naar meer informatie, dan vind je het boek Crowdfunding Essentials in de boekhandel. Voor begeleidende ateliers kan je bij Nathalie terecht. Succes!

SBB Accountants & Adviseurs gidste ons door de spelregels voor de opstart als zelfstandige onder het statuut student-zelfstandige. Al snel werd duidelijk dat een halfuur niet zou volstaan om alles uitgelegd te krijgen, maar de dertig minuten die volgepraat werden zorgden wel voor een meer helder beeld van de boekhoudkundige kant van het ondernemerschap. Iedereen die herhalend wist maakt is verplicht om een boekhouding bij te houden. En eigenlijk moet je het niet eens doen omdat het verplicht is: het is ook handig. Je krijgt er immers inzicht mee in je financiën, en wanneer je bijvoorbeeld een lening van de bank nodig hebt, is het ook nodig om je cijfers te kunnen laten zien. Maar een boekhouding is meer dan enkel die cijfers: de btw-listing en de aangifte personenbelasting horen er bijvoorbeeld ook bij. Wanneer je opstart als student-ondernemer, kan je een handige checklist volgen zodat je zeker niets vergeet administratief te regelen. Op die checklist staat onder meer: - Het openen van een aparte zichtrekening; - Het aanvragen van een ondernemingsnummer; - Het activeren van dit nummer bij de btw (ook als je vrijgesteld bent van btw!); - Je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds; - Het statuut student-ondernemer aanvragen. Daarnaast kan het voor jouw onderneming ook handig zijn om bepaalde verzekeringen af te sluiten. Een belangrijke vraag die je jezelf moet stellen bij de opstart van je onderneming, is welke ondernemingsvorm je zal kiezen: een eenmanszaak of een vennootschap. Verschillende deelvragen bepalen welke vorm je kiest. Een eenmanszaak komt het vaakst voor bij student-ondernemers. Typisch hiervoor is een enkelvoudige boekhouding (je hebt dan geen financiële verwerking van je inkomende en uitgaande facturen en hebt dus simpel gezegd een eenvoudigere administratie) en dat je alle omzet die je verdient ook privé verdient: je kan dus eenvoudig beschikken over het geld van je onderneming. Een vennootschap heeft een dubbele boekhouding. Je kiest voor een vennootschap wanneer je winst bijvoorbeeld te hoog is om een eenmanszaak te beginnen, of omdat je bijvoorbeeld je aansprakelijkheid wil beperken. Een typische vraag voor student-ondernemers is: blijf ik ondanks mijn onderneming fiscaal ten laste bij mijn ouders? Verliezen mijn ouders het groeipakket (het vroegere kindergeld) als ik ga ondernemen? Het antwoord hierop is niet eenduidig, maar hangt af van verschillende factoren, zoals het huwelijksstelsel van je ouders, of je al dan niet door de fiscus beschouwd wordt als gehandicapt, hoeveel inkomsten je hebt … Een andere vraag is of je kiest voor btw-plicht of niet. Wanneer je omzet onder de 25.000 euro per jaar blijft, ben je in principe niet verplicht om btw aan te rekenen (tenzij je werken in onroerende staat uitvoert zoals bijvoorbeeld dakwerken of schilderwerken). Veel student-ondernemers zijn dan ook niet btw-plichtig. Wat hierdoor vaak vergeten wordt, is het indienen van de btw-listing. Nochtans moet je die ook indienen als je vrijgesteld bent van btw. Een btw-listing is een overzicht van je prestaties tegenover btw-plichtige klanten. Je kan zien aan je facturen of ze gekoppeld zijn aan btw-plichtige klanten. Heb je klanten die voldoen aan dit profiel, dan moet je het overzicht voor 31 maart indienen bij de fiscus. Je moet je boekhouding maar liefst zeven jaar bewaren. Dat is een hele tijd. En correct boekhouden is ook niet zo eenvoudig. Het is bijvoorbeeld niet evident om te weten wat al dan niet aftrekbaar is als beroepskost. Sommige zaken, zoals kantoorbenodigdheden en publiciteit, kan je volledig aftrekken. Andere dingen kan je maar volledig aftrekken en nog andere dingen, zoals investeringen, helemaal niet. Een investering kan je wel afschrijven. Wanneer je je bijvoorbeeld een dure kopieermachine aanschaft die vier jaar meegaat, dan schrijf je jaarlijks gedurende die vier jaar telkens een vierde van de prijs af. Twijfel je wat aftrekbaar is, heb je last met je boekhouding, zie je door de bomen het bos niet meer? Doe dan beroep op een boekhouder of accountant. Ook als je omzet hoger ligt dan 25.000 euro of wanneer je kiest voor een vennootschap, is dit wel handig. Een boekhouder geeft je realistisch advies, bijvoorbeeld bij het opstellen van een financieel plan, helpt je bij funding, het kiezen van de juiste ondernemingsvorm en investeringen en doet uiteraard je btw-aangifte en btw-listing. Ook voor de aangifte personenbelasting, de vennootschapsbelasting en de jaarrekening kan je bij hem of haar terecht. Een accountant levert ook bijstand wanneer je doorgelicht wordt en kan je advies geven bij het berekenen van je bruto winstmarge. Denk je nu: wel, ik heb duidelijk een boekhouder nodig? Ga dan eens langs bij SBB Accountants & Adviseurs. Met 550 mensen op 30 locaties staat er steeds iemand klaar om je te helpen, en ze blijven up to date met de nieuwste informatie door gebruik van een kenniscentrum. Elk jaar nemen ze ongeveer achthonderd starters onder hun vleugels, dus je zit zeker goed bij SBB!

Jaarlijks kunnen onderwijsprofessionals en andere aanspreekpunten binnen het ecosysteem voor student-ondernemerschap deelnemen aan verschillende vormingsmomenten. Deze informatieve en inspirerende sessies kunnen professionals helpen om ondernemerscompetenties bij studenten te herkennen en verder te ontwikkelen. Op dinsdag 22 februari vindt de eerste Staff Training van 2022 plaats. Dit van 12:30 - 13:30 uur. Een online lunchpauze met de mogelijkheid om te netwerken en kennis bij te schaven. Deze training is opgedeeld in 2 delen: Foodlab & Incubator Proef: wie zijn ze, wat doen ze Proef is een foodlab & food incubator. Als foodlab ontwikkelen ze de producten van morgen door te fungeren als extern R&D team. Een bedrijf opstarten en een product lanceren kan een enorme uitdaging zijn zonder de kennis, de ervaring, de ruimte en een netwerk. Hierbij kan Proef een belangrijke rol spelen als food incubator. Proef begeleidt start-ups en bedrijven van A tot Z met een grote focus op alle technische aspecten die aan bod komen bij producten (receptontwikkeling, productie,enz). Cases van studentondernemers en producten Tijdens de Staff Training komen Davai dumplings en EZZZ drinks zichzelf en hun onderneming voorstelen. Zij zijn beide gestart als student-ondernemers.

Framework on Entrepreneurship Education: theory into practice The keynote speakers Wouter Schelfhout (from the University of Antwerp) & Katrien Goossens (from Vlajo, the organization of “Flemish Young Companies”) showed us that entrepreneurship education involves interaction between dimensions of powerful learning environments and dimensions of entrepreneurship. They referred to a framework for design principles and the EntreComp-model, given the importance of approaching entrepreneurship as a transversal competence. The design of Powerful Entrepreneurship Education was discussed within the context of the quality requirements of the MACS-model. With a balanced focus on Motivating, Activating, Coaching and Structuring (MACS), ‘teaching is the MACS’. Using best practices the speakers explained how an entrepreneurial spirit can be gradually built up from primary education through secondary education until higher education and beyond. It has been proven that a vertical growth path which can start at an early age is necessary to develop entrepreneurial competencies. To achieve this, Vlajo has a wide range of practice-oriented educational programmes. For secondary education Vlajo has developed CompassMe, a digital assessment tool that makes it possible to map entrepreneurial competencies. Download the handouts here: Award-winning board game: ESHIP Navigating Uncertainty Rajiv Vaid Basaiawmoit from Aarhus University explained how the serious board game ‘ESHIP - Navigating Uncertainty’ works . It is a role-playing game in which participants take on the role of characters and create stories together. Uncertainty is simulated through various elements in the game (e.g. discussions and disagreements, competition, peer pressure…). The speaker further showed how this game encourages the discovery and development of various competencies within the EntreComp-framework and how it can improve entrepreneurial spirit among students. Coaching offer: Chambre of Commerce in the Antwerp-Waasland region Jolein Van Eyck of the Chambre of Commerce in the Antwerp region presented different types of coaching offered by the Chambre. There is an offer for each phase in the setting up of a business. Jolein explained how the following Bryo trajectories work: StandUp, StartUp and ScaleUp. The participants were also inspired by a testimonial from a student-entrepreneur and alumnus-entrepreneur of the University of Antwerp. Both shared experiences from their own business project and entrepreneurial coaching trajectory within the curriculum and beyond, supported by the Chambre of Commerce in the Antwerp region. Download the handout here: HealthSense: testimonial of a student entrepreneur Louis de Looze, an engineering student in his 3rd bachelor year, designed a prototype for HealthSense, a CO2-sensor that detects the freshness of air. He did this together with other students. By using small sensors all over the work environment, the sensor uses advanced algorithms to score the indoor air. Louis and his team are students in the elective course The Company, which is part of the study curriculum of Applied Engineering. The team also followed an innovation bootcamp at the Chambre of Commerce in the Antwerp region. Download the handout here: Dockflow: testimonial graduated entrepreneur University of Antwerp Michiel Valée is a graduate student in business engineering. He is the head of the company Dockflow, a platform that enables logistics. Supply chain teams can rely on Dockflow. Michiel demonstrated how his entrepreneurial spirit developed during in his study career. More specifically, he showed how he benefited from coaching inside and outside his study curriculum and what finally persuaded him to set up his own company. Download the handout here: The webinar is organised with the support of the Flanders Innovation and Entrepreneurship (VLAIO), in collaboration with the TakeOffAntwerp Alliance, the ecosystem of the entrepreneurial community in the Antwerp region.

Nu het einde van het academiejaar nadert, organiseerde TAKEOFFANTWERP in samenwerking met stad Antwerpen voor de zesde keer de Entrepreneurial Roundup! Op maandag 2 mei blikten we terug op afgelopen academiejaar en brachten enkele beloftevolle projecten van onze ondernemers onder de aandacht. Jonge Antwerpse ondernemers werden digitaal in de spotlight gezet tijdens onze online show mét publiek. Verder kom je te weten wie er in het nieuwe bestuur van SINC zit. Samengevat, het was een avond vol fun, talks, entrepreneurship & inspiratie.

Op ontdekkingsreis naar jouw ondernemende talenten, part 1 - UAntwerpen 1_ Wat is de inhoud? We spelen 2 verschillende spelen met studenten om hun ondernemende vaardigheden te ontdekken: ‘Escape game’ en ‘Startups’. Na ieder spel wordt besproken welke vaardigheden ze hebben gebruikt (creativiteit, samenwerken, out of the box denken, …) en worden deze vertaald naar ondernemende vaardigheden. Nadien leren ze twee student-ondernemers kennen die hun ervaringen en de vaardigheden die zij nodig hadden / moesten bijspijkeren bij het opstarten van een onderneming delen . 2_Voor wie is het bestemd? Studenten, nog geen student-ondernemers 3_ Hoe wordt het georganiseerd ? Kan georganiseerd als vertrekpunt binnen een vak rond ondernemen. Het kan tevens gebruikt worden als starter bij een event, innovation station, … . Het spelen van een “escape game” duurt 1 uur en is aan de hand van een boek. Enkel blanco papier en schrijfgrief moet voorzien worden. Het “startup” spel duurt max. 20 min. Dit kan best minimaal 3 keer gespeeld worden om het belang van marktaandelen en het hebben van een monopolie goed te kunnen inschatten en ervaren. 4_ Ingeval van evaluatie, hoe wordt deze toegepast? Er is geen evaluatie 5_ Wat leert de student eruit? De student leert eigen vaardigheden ontdekken en deze linken met ondernemen en wordt geprikkeld door de verhalen van student-ondernemers. 6_ Waarom zou dit een Best Practice zijn? Door de positieve ervaringen en feedback van de deelnemers (studenten) en student-ondernemers die hun verhaal hebben gedaan. 7_ Hoe bevordert het ondernemerschap en ondernemingszin bij studenten? De combinatie van de 2 games zorgt ervoor dat de deelnemer verschillende competenties aanscherpt die hij als intra- en entrepreneur nodig hebt. 8_ Mocht u nog iets willen veranderen/verbeteren hieraan, wat dan? Uittesten met andere spelen, grotere groepen… Meer te weten komen? Neem contact op met: Eva Goethals – eva.goethals@uantwerpen.be Enya Denies – enya.denies@uantwerpen.be Artikel door Annemie Soetewey TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen

Workshopreeks rond algemene ondernemingsvaardigheden - UAntwerpen 1_ Wat is de inhoud? Er wordt een reeks van 3 workshops georganiseerd. Elke workshop richt zich op een (psychologische) vaardigheid die van cruciaal belang is om een goede ondernemer te worden. De thema’s van de workshops zijn respectievelijk ondernemingsvisie, soft skills, en communicatie. Aan het begin van elke workshop wordt er eveneens een student-ondernemer die als rolmodel fungeert aan het woord gelaten. Deze student geeft een presentatie over zijn/haar ondernemingsreis en beantwoordt mogelijke vragen van de deelnemers. 2_ Voor wie is het bestemd? Studenten die aan het begin van hun ondernemingsreis staan en dus interesse hebben in ondernemen, mogelijks al enige ideeën hebben, of zelfs al een kleine onderneming op poten hebben gezet. 3_ Hoe wordt het georganiseerd? Als een reeks workshops die bij elkaar horen. Studenten kunnen zich echter ook inschrijven voor slechts 1 of 2 van de sessies, als ze niet alle thema’s relevant vinden, of niet alle data passen. 4_ Ingeval van evaluatie, hoe wordt deze toegepast? Er is geen formele evaluatie, maar er wordt na elke workshop wel bevraagd hoe deze werd bevonden door de deelnemers om volgende sessies eventueel bij te sturen. 5_ Wat leert de student eruit? De student leert stilstaan bij het belang van deze vaardigheden en kan bovenal ervaringen uitwisselen met peers, alsook vragen stellen aan een rolmodel dat al verder staat in zijn/haar ondernemingsverhaal. 6_ Waarom zou dit een Best Practice zijn? Alle aanwezige studenten hebben de workshops steeds als positief ervaren. Het is verder een absolute leeropportuniteit om minder technische, maar wel noodzakelijke vaardigheden te leren en bespreken. 7_ Hoe bevordert het ondernemerschap en ondernemingszin bij studenten? De besproken vaardigheden worden sneller over het hoofd gezien in officiële opleidingsonderdelen, daar ze minder technisch of economisch van aard zijn. De aangehaalde interpersoonlijke vaardigheden zijn echter wel cruciaal om een sterke onderneming op poten te zetten. Door deze vaardigheden extra in de verf te zetten, bevorderen we dus het ondernemerschap bij studenten. 8_ Mocht u nog iets willen veranderen/verbeteren hieraan, wat dan? Dit jaar werden de workshops redelijk laat in het tweede semester georganiseerd met enkele weken tussen de verschillende sessies. Om het aantal deelnemers te maximaliseren en de sessies meer als 1 geheel naar voren te schuiven, zouden ze in volgende projectjaren beter vroeger in het tweede semester (februari-maart) georganiseerd worden, met minder tijd tussen de verschillende workshops (bv. telkens 1 week tussen). Meer weten? Neem contact op met: Brecht Polspoel – brecht.polspoel@uantwerpen.be Artikel door Annemie Soetewey TAKEOFFANTWERP_ is een initiatief van de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, in samenwerking met stad Antwerpen, UAntwerpen, KdG Hogeschool, AP Hogeschool, Hogere Zeevaartschool, Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland,BAAS en SINC. VLAIO ondersteunt dit ecosysteem. #jongondernemen